ÇEDES · DEĞERLER EĞİTİMİ · 2026 - 2027

Aralık Ayı Değerleri

Duyarlılık, Adalet, Özgürlük ve Dürüstlük

← Değerler KöşesiÇalışma Dosyası (Word)Çalışma Dosyası (PDF)Pano Sunusu

Duyarlılık

Çevreye ve İnsanlara Duyarlı Olmak

HaftaTarihKazanım
9. Hafta30 Kasım – 4 Aralıkİnsanlara nazik davranır.

Değerimizin Sözü

“Duyarlılık, fark ettiğimizde harekete geçmektir.”

  • Çevremizdeki soruna kayıtsız kalmayız.
  • Doğaya ve canlılara zarar vermemeye özen gösteririz.
  • Yardıma ihtiyacı olanı fark ederiz.
  • Küçük bir adım, büyük bir değişimin başlangıcıdır.

Okuma Metni: Denizdeki Poşet

Sahilde tatil yapan Mira, denizde yüzen bir plastik poşet gördü; içine bir balığın takıldığını fark etti. Hemen ailesine haber verip poşeti çıkardılar, balığı kurtardılar.

O gece Mira'nın aklından çıkmadı: 'Küçük bir çöp bile bir canlıya zarar verebiliyor.' Duyarlılık, çevremizde olup bitene kayıtsız kalmamak, fark ettiğimizde harekete geçmekti.

Sen Olsan Ne Yapardın?

1. Otobüste yaşlı bir teyze ayakta kaldı. Ne yaparsın?

Çevremizdekilerin ihtiyacını fark etmek duyarlılıktır.

2. Arkadaşın teneffüste tek başına ve üzgün oturuyor. Ne yaparsın?

Nazik bir soru, karşımızdakine yalnız olmadığını hissettirir.

3. Sınıftan en son sen çıkıyorsun, ışıklar açık kalmış. Ne yaparsın?

Duyarlı olmak, çevremizde olup biteni önemsemektir.

Sınıf İçi Etkinlik: Duyarlılık Haritası

Malzemeler: Kağıt, kalem, varsa görseller

  1. Sınıfça okul çevresinde 'iyileştirilmesi gereken' bir alan (çöp, kırık oyuncak vb.) belirlenip küçük bir eylem planı yapılır.
  2. Doğa ve hayvanlara duyarlılık üzerine kısa bir görsel inceleme yapılır, öğrenciler gördüklerini yorumlar.
  3. 'Fark ettim ve yardım ettim' başlıklı kısa deneyim paylaşımı yapılır.

Adalet

Herkese Hakkı Kadar Davranmak

HaftaTarihKazanım
10. Hafta7 – 11 AralıkHakkını aramanın meşru yollarını bilir.

Değerimizin Sözü

“Adalet, herkese hakkı olanı vermektir.”

  • Paylaşırken kimseyi kayırmayız.
  • Kurallar herkes için aynıdır.
  • Haksızlığa uğrayanın yanında oluruz.
  • Adalet, güven duygusunu güçlendirir.

Okuma Metni: Pastanın Paylaşımı

Sınıfa doğum günü pastası gelmişti. Öğretmen pastayı keserken herkese eşit büyüklükte dilimler vermeye özen gösterdi. Bir öğrenci 'Bana küçük geldi' deyince öğretmen dilimleri tekrar tarttı ve düzeltti.

O an sınıf adaletin ne demek olduğunu anladı: herkese hakkı olanı, eşit ve doğru şekilde vermek. Adalet, oyunlarda sıra almaktan görev paylaşımına kadar her yerde gizliydi.

Sen Olsan Ne Yapardın?

1. Oyunda takım kurulacak. Nasıl yaparsın?

Adalet, herkese eşit fırsat vermektir.

2. Sıranı beklerken biri önüne geçti. Ne yaparsın?

Hakkımızı kırmadan, doğru yollarla ararız.

3. Arkadaşların kırılan saksı için haksız yere bir başkasını suçluyor. Sen olayı gördün. Ne yaparsın?

Haksızlığa uğrayanın yanında olmak adaletin gereğidir.

Sınıf İçi Etkinlik: Adil Paylaşım Oyunu

Malzemeler: Paylaştırılacak küçük malzemeler, senaryo kartları

  1. Sınıfa bir grup malzeme (kalem, boya) getirilir; öğrenciler grup halinde bunları adil şekilde nasıl paylaşacaklarına karar verir.
  2. Kısa senaryo kartları okunur (örn. 'iki kardeş bir oyuncağı nasıl paylaşır?') ve adil çözümler tartışılır.
  3. 'Adil mi, değil mi?' oyunu: öğretmen bir durum okur, öğrenciler baş parmak yukarı/aşağı ile cevap verir.

Etkileşimli Etkinlikler

Özgürlük

Hakların ve Sınırların Dengesi

HaftaTarihKazanım
11. Hafta14 – 18 AralıkHakkını aramanın meşru yollarını bilir.

Değerimizin Sözü

“Özgürlüğüm, başkasının özgürlüğüne saygı ile sınırlıdır.”

  • Herkesin düşüncesini söyleme hakkı vardır.
  • Özgürlük, kurallarla birlikte anlamlıdır.
  • Başkalarının hakkına saygı gösteririz.
  • Seçim yapabilmek büyük bir değerdir.

Okuma Metni: Kuşun Kafesi

Mert'in yeni bir kuşu vardı ve onu kafeste besliyordu. Bir gün kafesin kapısını unutup açık bıraktı; kuş uçup gitti. Önce üzüldü ama sonra düşündü: 'Belki de o özgür olmak istiyordu.'

Öğretmeni bu hikayeyi dinleyince anlattı: Özgürlük, istediğimizi yapabilmek demektir ama başkalarının özgürlüğüne ve haklarına zarar vermeden. Sınıfta herkesin konuşma, oyun oynama ve fikrini söyleme özgürlüğü, kurallar içinde birlikte var olur.

Sen Olsan Ne Yapardın?

1. Teneffüste hangi oyunu oynayacağını seçmekte özgürsün. Peki bu özgürlüğün sınırı nedir?

Özgürlüğümüz, başkasının hakkının başladığı yerde sınırlanır.

2. Sınıfta bir karar alınırken senin fikrin çoğunluktan farklı. Ne yaparsın?

Düşüncemizi saygıyla söylemek hepimizin hakkıdır.

3. Arkadaşın senden farklı bir kitabı sevdiğini söyledi. Ne yaparsın?

Herkes kendi seçimini yapmakta özgürdür.

Sınıf İçi Etkinlik: Hak ve Sorumluluk Eşleştirme

Malzemeler: Kartlar, boya kalemi, kağıt

  1. Öğrenciler 'benim hakkım' ve 'benim sorumluluğum' kartlarını eşleştirir (örn. oyun oynama hakkı - kuralına uyma sorumluluğu).
  2. Sınıfta 'özgürce ama saygıyla' başlıklı kısa bir beyin fırtınası yapılır: hangi davranışlar özgürlüğümüzü, hangileri başkasının özgürlüğünü kısıtlar?
  3. Serbest çizim: öğrenciler 'özgür olduğumda ne yaparım' temalı resim çizer.

Etkileşimli Etkinlikler

Dürüstlük

Doğruyu Söylemenin Değeri

HaftaTarihKazanım
12. Hafta21 – 25 AralıkÜzerine düşen görevleri kuralına uygun olarak yerine getirir.
13. Hafta28 Aralık – 1 OcakSöz, inanç ve davranışlarında tutarlı olur.

Değerimizin Sözü

“Doğruyu söylemek cesaret ister, ama içimizi rahatlatır.”

  • Hata yapmak insanlıktır, önemli olan doğruyu söylemektir.
  • Yalan, küçük görünse de güveni zedeler.
  • Dürüst insanlara herkes güvenir.
  • Söz verdiğimizde tutarız.

Okuma Metni: Kırılan Cam

Bahçede top oynarken cam kırıldı. Kimse görmemişti ama Burak'ın kalbi hızlı çarpıyordu; topu o atmıştı. Cezalanmaktan korkuyordu ama öğretmenine gidip gerçeği anlattı.

Öğretmen, Burak'ın dürüstlüğünden çok etkilendi: 'Hata yapmak insanlıktır ama doğruyu söylemek cesaret ister. Sana kızmak yerine seninle gurur duyuyorum.' Burak, dürüst olmanın içini rahatlattığını fark etti.

Sen Olsan Ne Yapardın?

1. Bahçede içinde para olan bir cüzdan buldun. Ne yaparsın?

Bize ait olmayanı sahibine ulaştırmak dürüstlüktür.

2. Ödevini yapmayı unuttun. Öğretmenin sorduğunda ne dersin?

Doğruyu söylemek zor gelse de güven kazandırır.

3. Arkadaşına teneffüste kitabını getireceğine söz verdin ama oyuna dalmak üzeresin. Ne yaparsın?

Sözümüzle davranışımız aynı olmalıdır.

Sınıf İçi Etkinlik: Doğruyu Söyleme Kutusu

Malzemeler: Kutu, kağıt, kalem

  1. Sınıfa bir 'Dürüstlük Kutusu' konur; öğrenciler isimsiz olarak yaptıkları küçük bir hatayı ve nasıl düzelttiklerini kağıda yazıp kutuya atabilir.
  2. Öğretmen bazı kağıtları (isim vermeden) okur, sınıf birlikte 'bu durumda dürüst davranış ne olurdu?' diye tartışır.
  3. Kısa drama: bir öğrenci küçük bir hata yapar, diğeri dürüstçe nasıl söyleyeceğini canlandırır.
EylülEkimKasımAralıkOcakŞubatMartNisanMayıs
Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş