Mustafa Kemal Samsun'a çıktı - Milli Mücadele başladı
23 Nisan 1920
TBMM açıldı (Türkiye Büyük Millet Meclisi)
30 Ağustos 1922
Büyük Taarruz - Zafer Bayramı
29 Ekim 1923
Cumhuriyet ilan edildi
Zaman şeridi: Milli Mücadele'den Cumhuriyet'e
🎖️ Milli Mücadele Kahramanları:
• Mustafa Kemal Atatürk: Milli Mücadele lideri
• İsmet İnönü: I. ve II. İnönü Savaşları komutanı
• Kazım Karabekir: Doğu Cephesi komutanı
• Halide Edip Adıvar: Yazar ve hatip
• Kara Fatma: Kadın kahramanlar
Atatürk İlkeleri
🏛️ CUMHURİYETÇİLİK
Yönetim şekli cumhuriyettir. Millet egemendir.
👥 MİLLİYETÇİLİK
Türk milletini sevmek, bir arada yaşamak.
👨👩👧 HALKÇILIK
Devlet halk içindir. Herkes kanun önünde eşittir, hiç kimseye ayrıcalık tanınmaz.
📜 LAİKLİK
Din ve devlet işleri birbirinden ayrıdır.
🏭 DEVLETÇİLİK
Devlet ekonomiyi düzenler ve yönlendirir.
🔄 İNKILAPÇILIK
Sürekli yenilik ve ilerleme.
Türk Bayrağı
Ay-yıldız bizim nişanımız
Şanlı bayrağım dalgalan daima!
Bayrağımızın Özellikleri:
• Renk: Al (kırmızı)
• Şekiller: Beyaz ay yıldız
• Anlam: Kırmızı = Şehitlerimizin kanı, Ay-Yıldız = İslam ve Türklük
• Bayram Günleri: Dalgalanır
• Yas Günleri: Yarıya indirilir
🎮 Bilgi Yarışması
3. ÜNİTE: İNSANLAR VE YERLER
Yön Bulma
Ana Yönler ve Ara Yönler
Ana yönler: Kuzey (K), Güney (G), Doğu (D), Batı (B) •
Ara yönler: KD, GD, GB, KB
🧭 Yön Bulma Yolları:
• Güneş: Doğudan doğar, batıdan batar
• Pusula: Her zaman kuzeyi gösterir
• Yıldızlar: Kutup Yıldızı kuzeyi gösterir
• Harita: Üstte kuzey, altta güney vardır
• Yosun: Ağaçların kuzey tarafında çok yosun olur
Doğal Afetler
⚠️ DEPREM
Yerin sarsılmasıdır.
Deprem Anında:
• Sakin ol
• Çök-kapan-tutun
• Masa altına gir
• Pencereden uzak dur
• Asansör kullanma
Deprem Sonrası:
• Gaz vanasını kapat
• Elektrik düğmesine dokunma
• Açık alana çık
✓ Su ve konserve yiyecekler
✓ El feneri ve pil
✓ İlk yardım çantası
✓ Islık
✓ Radyo
✓ Acil telefon numaraları (112 Acil Çağrı, 183 ALO Çocuk)
✓ Battaniye
✓ Önemli belgeler (nüfus cüzdanı kopyası)
Çevre Sorunları
🏭 HAVA KİRLİLİĞİ
Nedenleri:
• Fabrika dumanları
• Araç gazları
• Fosil yakıtlar
Çözüm:
• Toplu taşıma kullan
• Ağaç dik
• Temiz enerji
Çözüm:
• Suyu kirletme
• Denize çöp atma
• Arıtma tesisleri
🌍 TOPRAK KİRLİLİĞİ
Nedenleri:
• Aşırı gübre
• Çöpler
• Kimyasallar
Çözüm:
• Geri dönüşüm
• Organik tarım
• Çöpü doğaya atma
🎮 Bilgi Yarışması
4. ÜNİTE: BİLİM VE TEKNOLOJİ
Teknolojinin Tarihçesi
Teknolojik Gelişmeler
İcat
Mucit
Yıl
🔥 Ateş
İlk İnsanlar
M.Ö. 500.000
🚂 Buhar Makinesi
James Watt
1769
☎️ Telefon
Alexander Graham Bell
1876
💡 Ampul
Thomas Edison
1879
✈️ Uçak
Wright Kardeşler
1903
💻 Bilgisayar
Charles Babbage
1837 (ilk tasarım)
📱 Cep Telefonu
Martin Cooper
1973
🌐 World Wide Web (www)
Tim Berners-Lee
1989
Teknolojinin Faydaları ve Zararları
✅ FAYDALARI
• Hızlı iletişim
• Bilgiye kolay erişim
• Zaman kazandırır
• Sağlıkta gelişme
• Uzakları yakın eder
• Öğrenmeyi kolaylaştırır
• Hayatı kolaylaştırır
❌ ZARARLARI
• Göz sağlığına zarar
• Bağımlılık
• Hareketsizlik (obezite)
• Uyku düzeni bozulur
• Sosyal ilişkiler azalır
• Siber zorbalık
• Zaman kaybı
Gözlerimiz İçin 20-20-20 Kuralı
Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 20 adım uzağa bak.
💡 Teknolojiyi Bilinçli Kullanalım:
• Günde en fazla 1-2 saat ekran karşısında kal
• Göz sağlığın için ara ver (20-20-20 kuralı)
• Yatakta telefon kullanma
• Özel bilgilerini paylaşma
• Bilinmeyen kişilerle konuşma
• Siber zorbalık yapma ve yaşarsan büyüklere söyle
• Oyun oynamadan önce ödevini yap
Türk Bilim İnsanları
🔬 AZIZ SANCAR
Nobel Kimya Ödülü sahibi
DNA onarımı üzerine çalışmalar
(2015)
🚀 UĞUR ŞAHİN
COVID-19 aşısı geliştirdi
(BioNTech kurucusu)
🧬 ÖZLEM TÜRECİ
COVID-19 aşısı geliştirdi
(BioNTech kurucusu)
🎮 Bilgi Yarışması
5. ÜNİTE: ÜRETİM, DAĞITIM, TÜKETİM
Üretimden Tüketime
Bir Ekmek Nasıl Sofraya Gelir?
İhtiyaç ve İstek
✅ İHTİYAÇ
Yaşamak için zorunlu olan şeyler
Örnekler:
• Yiyecek, su
• Giyecek
• Barınma (ev)
• Sağlık
• Eğitim
• Güvenlik
💭 İSTEK
Olması güzel ama zorunlu olmayan şeyler
Örnekler:
• En son model telefon
• Pahalı oyuncaklar
• Marka kıyafetler
• Lüks eşyalar
• Çok fazla oyuncak
⚠️ Önemli Not: İhtiyaç ve istek birbirine karışabilir. Örneğin telefon bir ihtiyaçtır ama en son model telefon bir istektir!
Ekonomik Faaliyetler
Üretim Türleri
🌾 TARIM
Topraktan ürün yetiştirme
Örnekler:
• Buğday ekimi
• Meyve-sebze
• Pamuk
• Çay, fındık
🐄 HAYVANCILIK
Hayvan yetiştirme
Örnekler:
• Süt sığırı
• Koyun, keçi
• Tavuk, balık
• Arıcılık
⛏️ MADENCİLİK
Yeraltı kaynaklarını çıkarma
Örnekler:
• Kömür
• Demir
• Altın, gümüş
• Mermer
🏭 SANAYİ
Ham maddeleri işleyerek ürün yapma
Örnekler:
• Tekstil fabrikası
• Otomobil fabrikası
• Gıda fabrikası