Bu konuda neler öğreneceğim?
- Büyük harflerin kullanıldığı yerleri bilir ve uygularım.
- “mi” soru ekini ayrı, ondan sonra gelen ekleri ona bitişik yazarım.
- “de / da” bağlacı ile “-de / -da” ekini ayırt ederim.
- Yazımı sık karıştırılan kelimeleri doğru yazarım.
1Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler
| Kural | Örnek |
|---|---|
| Cümle büyük harfle başlar. | Bugün hava çok güzel. |
| Kişi adları ve soyadları | Elif Yılmaz, Mustafa Kemal Atatürk |
| Hayvanlara verilen özel adlar | Karabaş, Pamuk, Mırnav |
| Ülke, il, ilçe, köy ve mahalle adları | Türkiye, Gaziantep, Şahinbey |
| Dağ, nehir, göl ve deniz adları | Ağrı Dağı, Fırat, Van Gölü, Karadeniz |
| Okul, kurum ve kuruluş adları | Atatürk İlkokulu, Türkiye Büyük Millet Meclisi |
| Şiirde her dizenin ilk harfi | Yurdumun dağları yeşil, Gökyüzü masmavi… |
| Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları | 29 Ekim 1923, 23 Nisan 1920 Cuma |
Ay ve gün adları belirli bir tarih bildirmiyorsa küçük harfle yazılır: Her cumartesi yüzmeye giderim. Bu kış en çok ocak ayında kar yağdı.
2Soru Eki “mi”nin Yazımı
- mı, mi, mu, mü soru eki kendinden önceki kelimeden her zaman ayrı yazılır.
- Soru ekinden sonra gelen ekler soru ekine bitişik yazılır: gelecek misin, güzel miydi, okula mı gidiyorsun.
- Soru eki, önündeki kelimenin son ünlüsüne uyar: kitap mı, kalem mi, okul mu, gül mü.
3“de / da” Bağlacı ve “-de / -da” Eki
| Bağlaç “de / da” | Ek “-de / -da / -te / -ta” | |
|---|---|---|
| Yazımı | Ayrı yazılır. | Bitişik yazılır. |
| Anlamı | “dahi, bile, de” anlamı katar. | Yer, bulunma bildirir: “nerede?” |
| Örnek | Ben de geleceğim. Ali de çok çalışkan. | Kitabım çantada. Okulda oynadık. Parkta buluştuk. |
- Cümleden “de / da”yı çıkar. Anlam bozulmuyorsa bağlaçtır, ayrı yazılır: Ben (de) geleceğim. ✓
- Anlam bozuluyorsa ektir, bitişik yazılır: Kitabım çanta(da). → “Kitabım çanta.” ✘
Bağlaç olan “de / da” hiçbir zaman “te / ta” olmaz. “Ben te geldim” yanlıştır; doğrusu “Ben de geldim”dir.
4Yazımı Sık Karıştırılan Kelimeler
Hatırlatma: “yanlış” kelimesinde önce n, sonra l gelir (yanılmak gibi). “yalnız” kelimesinde ise önce l, sonra n gelir.
Özel isimlere gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması (İzmir’e, Ayşe’nin) Noktalama İşaretleri konusunda anlatılıyor.
Konuyu okudun mu? Şimdi öğrendiklerini dene!
Yazım Kuralları
| Bağlaç (ayrı yazılır) | Ek (bitişik yazılır) |
|---|---|
| İfade | D | Y |
|---|---|---|
| 1) Soru eki “mi” kendinden önceki kelimeye bitişik yazılır. | ||
| 2) Şiirde her dizenin ilk harfi büyük yazılır. | ||
| 3) “Evde kaldım.” cümlesindeki “-de” ektir. | ||
| 4) Belirli bir tarih bildirmeyen ay adları büyük harfle başlar. | ||
| 5) Bağlaç olan “de”, “te” şeklinde de yazılabilir. |
🔑 Cevap Anahtarı
1. 1) d 2) d 3) d 4) a 5) d
2. 1) a 2) b 3) c 4) d 5) d
3. 1) d 2) d 3) d 4) d
4. Bağlaç (ayrı yazılır): Sen de bizimle gel., Ali de çok çalışkan., Ben de seni seviyorum., Kardeşim de resim yapıyor. Ek (bitişik yazılır): Kitabım çantada., Okulda oyun oynadık., Parkta buluştuk., Evde kimse yok.
5. 1) b 2) a 3) b 4) a 5) b 6) a 7) a 8) b
6. 1) Y 2) D 3) D 4) Y 5) Y
7. 1) Zeynep ile Ayşe Ankara’ya gittiler. 2) Yarın okula gelecek misin? 3) Ben de seninle parka geleceğim. 4) Her şeyi yanlış anlamışım.