Bu konuda neler öğreneceğim?
- Nokta, soru ve ünlem işaretini cümlenin anlamına göre kullanırım.
- Virgülü sıralanan kelimeler ve seslenmelerden sonra kullanırım.
- Özel isimlere ve sayılara gelen ekleri kesme işaretiyle ayırırım.
- İki nokta, tırnak işareti, kısa çizgi ve konuşma çizgisini doğru yerde kullanırım.
1Nokta, Soru İşareti ve Ünlem İşareti
| İşaret | Nerede kullanılır? | Örnek |
|---|---|---|
| . Nokta | Bitmiş cümlelerin sonunda | Kardeşim bahçede oynuyor. |
| Sıra bildiren sayılardan sonra | 3. sınıf, 1. tema | |
| Tarihlerde gün, ay ve yılı ayırmak için | 23.04.2026 | |
| ? Soru işareti | Soru cümlelerinin sonunda | Yarın müzeye gidecek miyiz? |
| ! Ünlem işareti | Sevinç, korku, şaşkınlık gibi duyguları anlatan cümlelerin sonunda | Eyvah, otobüsü kaçırdık! |
| Seslenme ve uyarılardan sonra | Dikkat! Yol çalışması var. |
2Virgül ( , )
📌 Virgülü kullandığımız yerler
- Sıralanan eş görevli kelimeleri ayırmak için: Pazardan elma, armut ve muz aldık.
- Seslenmelerden sonra: Arkadaşlar, lütfen sessiz olalım.
- “Evet, hayır, peki, tamam” gibi kelimelerden sonra: Evet, ödevimi bitirdim.
- Sıralı cümleleri ayırmak için: Eve geldim, çantamı bıraktım, elimi yıkadım.
⚠️ Dikkat!
Sıralamadaki son iki kelime arasına virgül değil “ve” gelir: elma, armut ve muz.
3Kesme İşareti ( ’ )
Özel isimlere ve rakamla yazılan sayılara gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır.
| Özel isim / sayı | Ek almış hâli |
|---|---|
| Ankara | Ankara’ya |
| Ayşe | Ayşe’nin |
| Türkiye | Türkiye’de |
| 1923 | 1923’te |
| 3 | 3’üncü |
⚠️ Dikkat!
Cins isimlere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz: okula, evde, denize (✘ okul’a, ev’de). Ayrıca “-lar/-ler” çokluk eki ve “-lı/-li” eki kesmeyle ayrılmaz: Türkler, Ankaralı.
4İki Nokta ( : ) ve Tırnak İşareti ( “ ” )
📌 İki nokta
- Açıklama, örnek ya da sıralamadan önce: Çantamda şunlar var: kalem, silgi, defter.
- Konuşmadan önce: Öğretmenimiz şöyle dedi:
📌 Tırnak işareti
- Başkasının sözünü değiştirmeden, aynen aktarırken kullanılır: Atatürk “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.” demiştir.
- Kitap, dergi, şiir adlarını belirtmek için de kullanılabilir: “Çalıkuşu” romanını okudum.
5Kısa Çizgi ( - ), Konuşma Çizgisi ( — ) ve Üç Nokta ( … )
📌 Kısa çizgi
- Satır sonuna sığmayan kelimeleri bölmek için: kitap- / lık (konuya git)
- “ile, arasında” anlamında: Ankara-İstanbul yolu
- Heceleri göstermek için: ka-lem
📌 Konuşma çizgisi
- Karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişi değiştikçe satır başında kullanılır.
Ali kapıyı açınca Elif’i gördü:
— Merhaba Elif, hoş geldin!
— Hoş bulduk Ali. Ödevi birlikte yapalım mı?
— Tabii, içeri gel.
📌 Üç nokta
- Tamamlanmamış cümlelerin sonunda: Tam çıkacaktım ki…
- Sayılabilecek şeylerin devamı olduğunu göstermek için: Kalem, silgi, defter… her şeyi aldım.
Konuyu okudun mu? Şimdi öğrendiklerini dene!
⭐Puanım: 0 / 0
Yazdırınca konu anlatımı + çalışma kâğıdı + cevap anahtarı birlikte çıkar. Sağ alttaki düğmelerle Word veya PDF olarak da indirebilirsin.
Adı Soyadı: ..............................................Sınıfı: ........Tarih: ....../....../20......
3. Sınıf Türkçe · Çalışma Kâğıdı
Noktalama İşaretleri
1. Boşluklara uygun noktalama işaretlerini koyunuz.
1) Çantamda şunlar var kalem, silgi ve defter.
a) .b) ,c) :d) ?
2) Arkadaşlar lütfen sessiz olalım.
a) .b) ,c) ?d) ’
3) Hafta sonu Ankaraya gittik.
a) ’b) ,c) -d) .
4) Pazardan elma armut ve muz aldık.
a) :b) ,c) .d) !
5) Eyvah, yağmur başladı
a) .b) ?c) !d) :
6) Bu resmi sen mi yaptın
a) .b) ?c) !d) ,
7) Okulumuz 1998de açıldı.
a) ’b) ,c) .d) -
8) Ankaraİstanbul yolu çok uzundur.
a) ’b) -c) :d) ,
2. Kelimeleri kesme işareti gerekip gerekmemesine göre tabloya yazınız.
Ayşe + nin · okul + un · Türkiye + de · kedi + ler · Ali + ye · ev + e · 2026 + da · deniz + e
| Gerekir ( ’ ) | Gerekmez |
|---|---|
3. Noktalama işaretlerini görevleriyle eşleştiriniz.
| 1) ( . ) nokta | ( ) | A) Duygu ve seslenme bildirir. |
| 2) ( ? ) soru işareti | ( ) | B) Açıklama ve sıralamadan önce konur. |
| 3) ( ! ) ünlem işareti | ( ) | C) Karşılıklı konuşmaları gösterir. |
| 4) ( ’ ) kesme işareti | ( ) | D) Soru cümlesinin sonuna konur. |
| 5) ( : ) iki nokta | ( ) | E) Bitmiş cümlenin sonuna konur. |
| 6) ( — ) konuşma çizgisi | ( ) | F) Özel isme gelen eki ayırır. |
4. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1) Hangi cümlede noktalama işaretleri doğru kullanılmıştır?
a) Elif Zeynep ve Can, parka gitti?b) Elif, Zeynep ve Can parka gitti.c) Elif, Zeynep, ve, Can parka gitti.d) Elif Zeynep, ve Can parka gitti.
2) Hangi kelime yanlış yazılmıştır?
a) okul’ab) 2026’dac) Ayşe’yed) İzmir’e
3) Başkasının sözünü aynen aktarırken hangi işaret kullanılır?
a) Virgülb) Kesme işaretic) Tırnak işaretid) Kısa çizgi
4) “Evet ödevimi bitirdim.” cümlesinde boşluğa hangi işaret gelir?
a) Soru işaretib) Virgülc) İki noktad) Nokta
5) “3. sınıf” ifadesindeki nokta ne göstermektedir?
a) Cümlenin bittiğinib) Soru sorulduğunuc) Kısaltma olduğunud) Sıra bildirdiğini
5. İfadeler doğruysa D, yanlışsa Y kutusunu işaretleyiniz.
| İfade | D | Y |
|---|---|---|
| 1) Soru cümlelerinin sonuna soru işareti konur. | ||
| 2) Cins isimlere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. | ||
| 3) Konuşma çizgisi satır başında kullanılır. | ||
| 4) Sıralanan kelimelerin son ikisi arasına virgül konur. | ||
| 5) İki nokta, açıklamadan önce kullanılır. |
6. Aşağıdaki metni noktalama işaretlerini ve büyük harfleri kullanarak yeniden yazınız.
1) annem pazardan elma armut ve portakal aldı eve gelince bana seslendi ali meyveleri yıkar mısın
🔑 Cevap Anahtarı
1. 1) c 2) b 3) a 4) b 5) c 6) b 7) a 8) b
2. Gerekir ( ’ ): Ayşe + nin, Türkiye + de, Ali + ye, 2026 + da Gerekmez: okul + un, kedi + ler, ev + e, deniz + e
3. 1-E 2-D 3-A 4-F 5-B 6-C
4. 1) b 2) a 3) c 4) b 5) d
5. 1) D 2) Y 3) D 4) Y 5) D
6. 1) Annem pazardan elma, armut ve portakal aldı. Eve gelince bana seslendi: — Ali, meyveleri yıkar mısın?
Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş