3. Sınıf · Türkçe · Sözcük Bilgisi

Sözcük Türleri

Kelimelerin cümlede yaptığı göreve göre dört türünü tanıyoruz: isim, sıfat, fiil ve zamir.

isimsıfatfiilzamir

Bu konuda neler öğreneceğim?

  • İsimleri tanır; özel isim ve cins ismi ayırt ederim.
  • Tekil, çoğul ve topluluk isimlerini bilirim.
  • Sıfatların isimleri nasıl nitelediğini ya da belirttiğini açıklarım.
  • Fiilleri bulur; olumlu–olumsuz ve geçmiş–şimdi–gelecek zamanı ayırt ederim.
  • İsimlerin yerine kullanılan zamirleri tanırım.

1İsim (Ad)

Varlıklara, kavramlara verilen adlara isim (ad) denir. kalem, kedi, Ankara, sevgi

Özel isimCins (tür) isim
Tek bir varlığa verilen addır. Büyük harfle başlar.Aynı türden bütün varlıkları karşılar. Küçük harfle yazılır.
Ankara, Elif, Türkiye, Karabaş, Van Gölüşehir, çocuk, ülke, köpek, göl
📌 Sayılarına göre isimler
  • Tekil isim: tek varlığı anlatır → kitap, kuş
  • Çoğul isim: -lar / -ler ekiyle birden çok varlığı anlatır → kitaplar, kuşlar
  • Topluluk ismi: ek almadan bir topluluğu anlatır → orman, sürü, ordu, sınıf, takım, aile
⚠️ Dikkat!

“orman” kelimesi çoğul eki almadığı hâlde birçok ağacı anlatır; bu yüzden topluluk ismidir, tekil değildir.

2Sıfat (Ön Ad)

İsimlerin önüne gelerek onları niteleyen (nasıl olduğunu söyleyen) ya da belirten (kaç tane, hangisi olduğunu söyleyen) kelimelere sıfat denir.

SoruSıfatÖrnek
Nasıl?renk, şekil, durumkırmızı elma, büyük ev, çalışkan öğrenci
Kaç?sayıüç kalem, ilk gün, birkaç kitap
Hangi?işaretbu kitap, şu ağaç, o ev
📌 Sıfatı bulmak için
  • İsmi bul, sonra ismin önüne “nasıl, kaç, hangi” sorularını sor: “Yaşlı adam” → Nasıl adam? → yaşlı.
  • Sıfat tek başına kullanılmaz; mutlaka bir ismin önünde bulunur.

3Fiil (Eylem)

Bir iş, oluş ya da hareket bildiren kelimelere fiil denir. Fiillerin sözlükteki hâli -mek / -mak ile biter: koşmak, gülmek, yazmak, solmak.

✏️ Fiil bulalım

Ahmet koştu.  ·  Çiçekler soldu.  ·  Kardeşim gülüyor.

Geçmiş zamanŞimdiki zamanGelecek zaman
okudu, geldim, yağdıokuyor, geliyorum, yağıyorokuyacak, geleceğim, yağacak
📌 Olumlu – olumsuz
  • İşin yapıldığını anlatan fiil olumludur: geldim.
  • -ma / -me eki alarak işin yapılmadığını anlatan fiil olumsuzdur: gelmedim, okumadı.

4Zamir (Adıl)

İsimlerin yerini tutan kelimelere zamir denir. Zamirler aynı ismi tekrar tekrar söylememizi önler.

bensenobizsizonlar
✏️ İsim yerine zamir

Ali okula gitti. → O okula gitti.

Ben ve kardeşim parka gittik. → Biz parka gittik.

Ayşe ile Zeynep resim yaptı. → Onlar resim yaptı.

⚠️ Dikkat!

bu, şu, o kelimeleri bir ismin önünde gelirse sıfat, ismin yerine kullanılırsa zamir olur: Bu kalem benim. (sıfat) — Bu benim. (zamir)

Konuyu okudun mu? Şimdi öğrendiklerini dene!

⭐Puanım: 0 / 0
Yazdırınca konu anlatımı + çalışma kâğıdı + cevap anahtarı birlikte çıkar. Sağ alttaki düğmelerle Word veya PDF olarak da indirebilirsin.
Adı Soyadı: ..............................................Sınıfı: ........Tarih: ....../....../20......
3. Sınıf Türkçe · Çalışma Kâğıdı

Sözcük Türleri

1. İsimleri tabloya yerleştiriniz.
Ankara · şehir · Elif · çocuk · Türkiye · nehir · Van Gölü · göl · Karabaş · köpek
Özel isimCins isim
2. Cümlelerde sıfat olarak kullanılan kelimeyi işaretleyiniz.
1) “Bahçede kırmızı bir gül açtı.”
a) gülb) açtıc) bahçeded) kırmızı
2) “Masada üç kalem duruyor.”
a) kalemb) masadac) üçd) duruyor
3) “Bu kitabı dün okudum.”
a) kitabıb) buc) okudumd) dün
4) “Yaşlı adam yavaş yavaş yürüdü.”
a) yürüdüb) adamc) yavaş yavaşd) yaşlı
5) “Küçük kız top oynuyor.”
a) kızb) küçükc) oynuyord) top
3. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1) Hangisi bir iş, oluş ya da hareket bildirir?
a) masab) koşmakc) kırmızıd) güzel
2) Hangisi fiil değildir?
a) kalemb) uyumakc) gülmekd) okumak
3) “Ahmet defterine yazı yazdı.” cümlesindeki fiil hangisidir?
a) yazıb) Ahmetc) defterined) yazdı
4) “Bugün okula gitmedim.” cümlesindeki fiil için hangisi doğrudur?
a) Olumsuzdur.b) Bir ismi niteler.c) Gelecek zamanı bildirir.d) Bir varlığın adıdır.
5) Hangi cümlede fiil gelecek zamanı bildirir?
a) Yarın dedemi ziyaret edeceğiz.b) Geçen hafta dedemi ziyaret ettik.c) Şu an dedemi ziyaret ediyoruz.d) Dün dedemi ziyaret ettik.
4. Fiilleri zamanlarına göre tabloya yazınız.
okudu · okuyor · okuyacak · geldim · geliyorum · geleceğim · yağdı · yağıyor · yağacak
GeçmişŞimdiGelecek
5. Koyu yazılı sözlerin yerine kullanılabilecek zamiri işaretleyiniz.
1) “Ali okula gitti.”
a) Benb) Sizc) Bizd) O
2) “Ben ve kardeşim parka gittik.”
a) Sizb) Bizc) Send) O
3) “Sen ve arkadaşın çok güzel şarkı söylediniz.”
a) Onlarb) Bizc) Bend) Siz
4) “Ayşe ile Zeynep resim yaptı.”
a) Onlarb) Bizc) Send) Siz
5) Hangi cümlede “bu” kelimesi zamir olarak kullanılmıştır?
a) Bu bana ait.b) Bu kalem benim.c) Bu çocuk çalışkan.d) Bu ev çok eski.
6. İsimleri en uygun sıfatla eşleştiriniz.
1) ateş(    )A) sert
2) buz(    )B) sıcak
3) pamuk(    )C) yumuşak
4) taş(    )D) yavaş
5) kaplumbağa(    )E) soğuk
7. İfadeler doğruysa D, yanlışsa Y kutusunu işaretleyiniz.
İfadeDY
1) Özel isimler büyük harfle başlar.
2) “orman” kelimesi tekil bir isimdir.
3) Sıfatlar isimlerin önünde gelir.
4) “gülmek, okumak, koşmak” birer fiildir.
5) “ben, sen, o” kelimeleri sıfattır.
8. Aşağıdaki çalışmaları yapınız.
1) İçinde bir özel isim, bir sıfat ve bir fiil bulunan bir cümle yazınız.
2) “Kardeşim bahçede oynuyor.” cümlesini olumsuz yapınız.
3) Üç topluluk ismi yazınız.

🔑 Cevap Anahtarı

1. Özel isim: Ankara, Elif, Türkiye, Van Gölü, Karabaş   Cins isim: şehir, çocuk, nehir, göl, köpek

2. 1) d   2) c   3) b   4) d   5) b

3. 1) b   2) a   3) d   4) a   5) a

4. Geçmiş: okudu, geldim, yağdı   Şimdi: okuyor, geliyorum, yağıyor   Gelecek: okuyacak, geleceğim, yağacak

5. 1) d   2) b   3) d   4) a   5) a

6. 1-B   2-E   3-C   4-A   5-D

7. 1) D   2) Y   3) D   4) D   5) Y

8. 2) Kardeşim bahçede oynamıyor.   3) Örnek: orman, sürü, ordu

Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
← Önceki konuKelime (Sözcük) BilgisiSonraki konu →Söz Varlığı
3. Sınıf TürkçeTürkçe Defterim 1Türkçe Defterim 2