3. Sınıf · Türkçe · Harf ve Hece

Satır Sonuna Sığmayan Kelimeler

Yazarken satır biterse kelimeyi nereden böleriz? Kısa çizgi (-) kuralını hece bilgisiyle birlikte öğreniyoruz.

kitap-lık

Bu konuda neler öğreneceğim?

  • Satır sonuna sığmayan kelimeyi yalnızca hece sınırından bölerim.
  • Kısa çizgiyi (-) satır sonunda doğru yere koyarım.
  • Satır sonunda ya da yeni satırın başında tek harf bırakmam.
  • Tek heceli kelimelerin bölünmediğini bilirim.

1Kelime Satıra Sığmazsa

Defterimize yazı yazarken bazen bir kelime satırın sonuna sığmaz. Bu durumda kelimeyi hecelerinden böleriz, satırın sonuna kısa çizgi (-) koyarız ve kelimenin geri kalanını alt satıra yazarız.

Bahçedeki çiçekler çok güzel koku-
yordu. Herkes onları izliyordu.

“kokuyordu” kelimesinin heceleri ko-ku-yor-du’dur. Satıra “koku” kısmı sığdığı için kelime ko-ku hecesinden sonra bölünmüştür.

Bugün sınıfta yeni bir şiir ezber-
ledik. Öğretmenimiz bizi kutladı.

2Bölme Kuralları

📌 Satır sonunda kelime bölerken
  • Kelime yalnızca iki hece arasından bölünür; hecenin ortasından bölünmez.
  • Kısa çizgi satırın sonuna konur. Alt satırın başına ayrıca çizgi konmaz.
  • Satırın sonunda ya da yeni satırın başında tek harf bırakılmaz.
  • Tek heceli kelimeler (kuş, göz, tren, spor) bölünmez; sığmıyorsa tamamı alt satıra yazılır.
✘ kita-plık✔ kitap-lık
✘ kal-em✔ ka-lem
✘ a-raba✔ ara-ba
✘ tr-en✔ tren (bölünmez)
⚠️ Dikkat!

“a-raba” bölünmesi hece sınırında olsa bile yanlıştır; çünkü satır sonunda tek başına “a” harfi kalır. “o-kulumuz” da aynı sebeple yanlıştır; doğrusu “oku-lumuz”dur.

3Bir Kelime Birkaç Yerden Bölünebilir

Uzun kelimeler birden fazla hece sınırından bölünebilir. Satıra ne kadar sığıyorsa ona göre seçeriz.

KelimeHeceleriDoğru bölünme yerleri
kelebeklerke-le-bek-lerke- / lebekler · kele- / bekler · kelebek- / ler
arkadaşımar-ka-da-şımar- / kadaşım · arka- / daşım · arkada- / şım
pencerepen-ce-repen- / cere · pence- / re

4Adım Adım Kelime Bölme

📌 4 adımda
  • 1. Kelimeyi hecelerine ayır: kü-tüp-ha-ne-ye
  • 2. Satıra sığan son heceyi bul: kütüp…
  • 3. O hecenin hemen sonuna kısa çizgi koy: kütüp-
  • 4. Kalan heceleri alt satıra yaz: haneye
Hafta sonu ailemle birlikte kütüp-
haneye gittik.
💡 Biliyor musun?

Bilgisayarda yazı yazarken program kelimeleri kendiliğinden alt satıra geçirir. Ama defterimizde bu işi biz yaparız; bu yüzden hece bilgisi çok önemlidir.

Konuyu okudun mu? Şimdi öğrendiklerini dene!

⭐Puanım: 0 / 0
Yazdırınca konu anlatımı + çalışma kâğıdı + cevap anahtarı birlikte çıkar. Sağ alttaki düğmelerle Word veya PDF olarak da indirebilirsin.
Adı Soyadı: ..............................................Sınıfı: ........Tarih: ....../....../20......
3. Sınıf Türkçe · Çalışma Kâğıdı

Satır Sonuna Sığmayan Kelimeler

1. Satır sonunda bölünen kelimeler doğruysa D, yanlışsa Y kutusunu işaretleyiniz.
İfadeDY
1) kulak- / lık
2) pen- / cere
3) kal- / em
4) habe- / rleşme
5) a- / raba
6) gösteri- / şli
7) defter- / ler
8) sokak- / ta
2. Satır sonuna sığmayan kelimenin doğru bölünüşünü işaretleyiniz.
1) “zambak” kelimesi nasıl bölünür?
a) zam- / bakb) zamb- / akc) za- / mbakd) zamba- / k
2) “çiçek” kelimesi nasıl bölünür?
a) çiç- / ekb) çiçe- / kc) ç- / içekd) çi- / çek
3) “kalem” kelimesi nasıl bölünür?
a) kale- / mb) k- / alemc) kal- / emd) ka- / lem
4) “okulumuz” kelimesi nasıl bölünür?
a) okul- / umuzb) o- / kulumuzc) ok- / ulumuzd) oku- / lumuz
5) “arkadaşım” kelimesi nasıl bölünür?
a) ark- / adaşımb) arka- / daşımc) a- / rkadaşımd) arkadaş- / ım
6) “spor” kelimesi satır sonuna sığmıyorsa ne yapılır?
a) s- / por diye bölünürb) sp- / or diye bölünürc) Bölünmez, tamamı alt satıra yazılırd) spo- / r diye bölünür
7) Hangisinde kısa çizgi doğru kullanılmıştır?
a) Yarın okula erken gidec- / eğiz.b) Yarın okula erken gi / -deceğiz.c) Yarın okula erken gid- / eceğiz.d) Yarın okula erken gide- / ceğiz.
8) “elbise” kelimesi aşağıdakilerin hangisindeki gibi bölünebilir?
a) elbi- / seb) elbis- / ec) e- / lbised) elb- / ise
3. Boşluklara uygun ifadeleri yazınız.
1) Satır sonuna sığmayan kelimeler bölünür.
a) son harfindenb) harflerindenc) tam ortasındand) hecelerinden
2) Bölünen kelimenin satır sonunda kalan parçasına konur.
a) kısa çizgi (-)b) virgül (,)c) ünlem (!)d) nokta (.)
3) Satır sonunda ya da yeni satırın başında bırakılmaz.
a) tek harfb) boşlukc) üç heced) iki hece
4) “tren, kuş, spor” gibi kelimeler bölünmez.
a) dört hecelib) iki hecelic) üç hecelid) tek heceli
4. Kelimeleri iki farklı yerden bölerek yazınız.
1) kelebekler → .................................. / ..................................
2) öğretmenim → .................................. / ..................................
3) bilgisayar → .................................. / ..................................
4) Satır sonunda kelime bölerek bir cümle yazınız.

🔑 Cevap Anahtarı

1. 1) D   2) D   3) Y   4) Y   5) Y   6) Y   7) D   8) D

2. 1) a   2) d   3) d   4) d   5) b   6) c   7) d   8) a

3. 1) d   2) a   3) a   4) d

4. 1) ke-lebekler, kele-bekler, kelebek-ler (herhangi ikisi)   2) öğ-retmenim, öğret-menim, öğretme-nim (herhangi ikisi)   3) bil-gisayar, bilgi-sayar, bilgisa-yar (herhangi ikisi)

Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş