Dünya’nın Katmanları
4. Sınıf · Fen Bilimleri · Yer Kabuğu ve Dünyamız · katmanlar, kayaçlar, madenler, fosiller · 8 sayfa
Öğretmen İçin · Set nasıl kullanılır?
Şeftaliyle başlayın: Bir şeftaliyi ortadan kesin: ince kabuk yer kabuğuna, etli kısım mantoya, çekirdek ise Dünya’nın çekirdeğine benzer. Haşlanmış yumurta da iyi bir modeldir.Katman modeli (Kalıp 1): Dört halka ayrı ayrı kesilip ortalanarak üst üste yapıştırılır. Dilim penceresi kesilince iç katmanlar görünür.Katman kartları (Etkinlik 2): Her katmanın adı, konumu ve özelliği eşleştirilir. Dış çekirdek sıvı, iç çekirdek katıdır; en sıcak bölge merkezdir.Oyun hamuru modeli (Etkinlik 3): Dört renk hamurla içten dışa katmanlı bir top yapılır, misinayla ikiye kesilir ve fotoğrafı çekilir.Yer kabuğunda neler var? (Etkinlik 4): Kayaç, maden ve fosil kartlarıyla yer kabuğunun zenginlikleri tanıtılır.Kes-yapıştır ve değerlendirme: Katman sırası ve bireysel çalışma kâğıdı.
Sınıfta gerçek materyallerle: Şeftali ya da haşlanmış yumurta, dört renk oyun hamuru, misina, farklı taşlar, büyüteç, mümkünse fosil ya da maden örnekleri (okul laboratuvarından). Bahçede küçük bir çukur kazıp toprak katmanlarını gözlemleyin.
Baskı önerisi: Yazıcı ayarında “Sayfaya sığdır” yerine Gerçek boyut / %100 seçin. Kalıpları 160–200 gr bristol kartona bastırın. Tek bir sayfayı yazdırmak için sayfanın üstündeki “Seç” düğmesini kullanabilirsiniz.
4. Sınıf · Fen Bilimleri · Dünya’nın Katmanları Kapak Dünya’nın Katmanları Yer Kabuğu 1 Katman Modeli Kes-yapıştır halka modeli · katman kartları 2 Modeller Şeftali, yumurta ve oyun hamuru modeli 3 Yer Kabuğu Kayaç, maden ve fosil kartları · depremler 4 Değerlendirme Kes-yapıştır ve öğrendiklerimi gösteriyorum Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli · 4. Sınıf · Fen Bilimleri · Yer Kabuğu Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Fen Bilimleri · Dünya’nın Katmanları Kılavuz Öğretmen Kılavuzu Kalıplar ve etkinlikler nasıl uygulanır? 1 Şeftaliyle başlayın Bir şeftaliyi ortadan kesin: ince kabuk yer kabuğuna, etli kısım mantoya, çekirdek ise Dünya’nın çekirdeğine benzer. Haşlanmış yumurta da iyi bir modeldir. 2 Katman modeli (Kalıp 1) Dört halka ayrı ayrı kesilip ortalanarak üst üste yapıştırılır. Dilim penceresi kesilince iç katmanlar görünür. 3 Katman kartları (Etkinlik 2) Her katmanın adı, konumu ve özelliği eşleştirilir. Dış çekirdek sıvı, iç çekirdek katıdır; en sıcak bölge merkezdir. 4 Oyun hamuru modeli (Etkinlik 3) Dört renk hamurla içten dışa katmanlı bir top yapılır, misinayla ikiye kesilir ve fotoğrafı çekilir. 5 Yer kabuğunda neler var? (Etkinlik 4) Kayaç, maden ve fosil kartlarıyla yer kabuğunun zenginlikleri tanıtılır. 6 Kes-yapıştır ve değerlendirme Katman sırası ve bireysel çalışma kâğıdı. Sınıfta gerçek materyallerle: Şeftali ya da haşlanmış yumurta, dört renk oyun hamuru, misina, farklı taşlar, büyüteç, mümkünse fosil ya da maden örnekleri (okul laboratuvarından). Bahçede küçük bir çukur kazıp toprak katmanlarını gözlemleyin. Baskı önerisi: Yazıcı ayarında “Sayfaya sığdır” yerine Gerçek boyut / %100 seçin. Kesilecek kalıplar için 160-200 gr bristol karton kullanın. Kesik çizgiler kesme yeridir. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Fen Bilimleri · Dünya’nın Katmanları Kalıp 1 Katman Modeli · Halkalar Halkaları kes · büyükten küçüğe ortalayarak üst üste yapıştır YER KABUĞU MANTO DIŞ ÇEKİRDEK İÇ ÇEKİRDEK Modelin son hâli İstersen en büyük halkanın bir çeyreğini (pasta dilimi gibi) keserek pencere açabilirsin. Böylece Dünya’nın içini görüyormuş gibi olursun. Her halkaya katmanın adını ve bir özelliğini yaz. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Fen Bilimleri · Dünya’nın Katmanları Etkinlik 2 Katman Kartları Kesit resmini incele · her katmanın adını ve özelliğini eşleştir A B C D 1 Kartları kes, doğru katmanın özelliğiyle eşleştir. YER KABUĞU İnce, katı dış katman. Üzerinde yaşarız. MANTO En kalın katman. Sıcak ve yarı akışkan (macun kıvamında) kayaçlardan oluşur. DIŞ ÇEKİRDEK Çok sıcak, sıvı metallerden oluşur. İÇ ÇEKİRDEK En sıcak ve en iç bölüm. Katı metallerden oluşur. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Fen Bilimleri · Dünya’nın Katmanları Etkinlik 3 Şeftali ve Oyun Hamuru Modeli Günlük hayattan modellerle katmanları karşılaştır Şeftali modeli Şeftali Dünya’da neye benzer? Şeftalinin kabuğu Etli kısmı Çekirdeği Oyun hamuru modeli · yapılışı 1 İç çekirdek için kırmızı hamurdan küçük bir top yap. 2 Sarı hamuru ince açıp topu tamamen sar (dış çekirdek). 3 Turuncu hamurla kalın bir katman ekle (manto). 4 Kahverengi hamurla çok ince bir kabuk kapla (yer kabuğu). 5 Öğretmeninin yardımıyla misinayla ikiye kes, katmanları incele. Kesit çizimim: 1 Modelde en kalın katman hangisi oldu? Gerçekte de öyle mi? Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Fen Bilimleri · Dünya’nın Katmanları Etkinlik 4 Yer Kabuğunda Neler Var? Kayaç, maden ve fosil kartlarını incele · soruları cevapla KAYAÇ Yer kabuğunu oluşturan katı maddeler. Mermer, granit, kireç taşı kayaçtır. Yapılarda kullanılır. MADEN Yer kabuğundan çıkarılan değerli maddeler: demir, bakır, bor, altın. Ülkemiz bor madeninde dünyada çok zengindir. FOSİL Çok eski zamanlarda yaşamış canlıların kayaçlarda kalan izleri ya da kalıntıları. 1 Deprem nasıl oluşur? Kısaca açıkla. İpucu: Yer kabuğu tek parça değildir; büyük parçaların hareket etmesi sarsıntıya neden olabilir. 2 Evinde ya da okulunda kayaç ve madenden yapılmış iki eşya yaz. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Fen Bilimleri · Dünya’nın Katmanları Etkinlik 5 Kes-Yapıştır · Katmanları Sırala Katman şeritlerini kes · dıştan içe doğru sıraya koy ve yapıştır 1 2 3 4 ↑ dış iç ↓ ✂ kesilecek şeritler DIŞ ÇEKİRDEK YER KABUĞU İÇ ÇEKİRDEK MANTO Şerit kalınlıkları katmanların gerçek kalınlığını göstermez; yalnızca sırayı gösterir. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Fen Bilimleri · Dünya’nın Katmanları Değerlendirme Öğrendiklerimi Gösteriyorum Adı Soyadı: ................................................... 1 Kesitteki katmanların adlarını yaz. 2 Doğru ise D, yanlış ise Y yaz. Üzerinde yaşadığımız katman yer kabuğudur. Dış çekirdek sıvı metallerden oluşur. Manto en ince katmandır. Fosiller eski canlıların izleridir. 3 Şeftali modelinde çekirdek Dünya’nın hangi bölümüne benzer? 4 Ülkemizde çıkarılan bir maden adı yaz. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş