Sağlıklı Yaşam
Bağımlılık ve Şiddetle Mücadele
Güçlü, Sağlıklı ve Mutlu Bir Gelecek İçin
Bağımlılık Nedir?
Tanım:
Bir şeyi sürekli yapmak isteme, onsuz yapamayacağını düşünme ve bu yüzden kendine, ailene ve hayatına zarar verme durumudur.
Bağımlılık Türleri
Önemli!
Bağımlılık bir hastalıktır ve tedavi edilebilir. Utanılacak bir şey değil, yardım almak gerekir!
Madde Bağımlılığı
Hayaller Değil, Gerçek Hayat
Madde Bağımlılığı Nedir?
Zararlı Maddeler:
- Sigara - Akciğer kanseri
- Alkol - Karaciğer hasarı
- Uyuşturucu - Beyin hasarı
- Uçucu Maddeler - Organ yetmezliği
- Sentetik Maddeler - Ölüm riski
Neden Tehlikeli?
Sigara
Sigara Neler Yapar?
- 🫁 Akciğerleri karartır
- 😤 Nefes almayı zorlaştırır
- 🦷 Dişleri sararır, çürütür
- 👃 Koku alma duyusunu azaltır
- 👅 Tat alma duyusunu bozar
- 💀 Kanser yapabilir
- ⚰️ Erken ölüm riski
Kişi Her Yıl
Sigaradan Ölüyor
Alkol
Alkol Neler Yapar?
- 🧠 Beyni küçültür
- 🤢 Karaciğere zarar verir
- 💔 Kalbi zayıflatır
- 😵 Hafızayı bozar
- 😠 Şiddete yönlendirir
- 🚗 Kaza riskini artırır
- 📉 Okul başarısını düşürür
Çocuklarda Alkol:
Yetişkinlerden 10 kat daha tehlikeli! Gelişen beyin kalıcı hasar görebilir!
Uyuşturucular
EN TEHLİKELİ BAĞIMLILIK
Uyuşturucu Türleri:
- 💊 Esrar, Kubar
- 💊 Kokain
- 💊 Eroin
- 💊 Ekstazi
- 💊 Bonzai, Jamaika
- 💊 Metamfetamin
Etkileri:
- ☠️ 1. kullanımda bile bağımlılık
- ☠️ Beyin hücrelerini öldürür
- ☠️ Kalıcı akıl hastalığı
- ☠️ Organlar çöker
- ☠️ Ani ölüm
"Arkadaşın" Sana Teklif Ederse?
Yalanlar:
- ❌ "Bir kere bir şey olmaz"
- ❌ "Kendini harika hissedersin"
- ❌ "Herkes deniyor"
- ❌ "Merak etme, zararsız"
- ❌ "Korkaksın"
- ❌ "Bırakmak çok kolay"
KEsinLİKLE HAYIR DE!
Madde Bağımlılığından Korunma
1. NET HAYIR DE
Kimse seni zorlayamaz!
2. Doğru Arkadaşlar Seç
Kötü alışkanlıkları olanlardan uzak dur!
3. Aktif Ol
Spor yap, hobiler edin!
4. Konuş
Ailene, öğretmenine söyle!
5. Kendine Güven
Sen güçlü ve değerlisin!
6. Bilgilen
Zararlı etkileri öğren!
HAYIR Deme Cümleleri
Kullanabileceğin Cümleler:
- 💪 "Hayır, istemiyorum."
- 💪 "Ben bunu yapmam."
- 💪 "Sağlığıma önem veriyorum."
- 💪 "Benim için zararlı."
- 💪 "Ailem ve geleceğim önemli."
- 💪 "Bana gerçek arkadaşlık bu değil."
- 💪 "Gitmem lazım, görüşürüz."
Unutma:
Gerçek arkadaşlar seni böyle şeylere zorlamaz!
Dijital Bağımlılık
Gerçek Hayat Ekranda Değil!
Dijital Bağımlılık Nedir?
Tanım:
Dijital cihazları (telefon, tablet, bilgisayar, oyun konsolu) kontrolsüz ve aşırı kullanmak, onlar olmadan yapamaz hale gelmek.
Türleri:
- 🎮 Oyun bağımlılığı
- 📱 Sosyal medya bağımlılığı
- 📺 Video izleme bağımlılığı
- 🎰 Online kumar bağımlılığı
Oyun Bağımlılığı
Belirtiler:
- ⏰ Saatlerce oyun oynama
- 😠 Oyun bitince sinirlenme
- 🧠 Sürekli oyunu düşünme
- 📉 Dersler aksıyor
- 😴 Uyku düzeni bozuluyor
- 🍔 Yemek unutuluyor
- 👥 Arkadaşlardan uzaklaşma
- 🤥 Oyun için yalan söyleme
Gençlerde Oyun
Bağımlılığı Oranı
Online Kumar ve Bahis
Çok Tehlikeli!
- 💸 Para kaybı - Borçlanma
- 🎰 Hızlı bağımlılık yapar
- 🤥 Yalan ve hırsızlığa yol açar
- 😰 Sürekli stres
- 👨👩👧 Aile sorunları
- 📉 Okul başarısızlığı
- 💔 Depresyon
- ⚖️ Yasal sorunlar
18 Yaş Altına YASAK!
Kumar oynadırmak ve 18 yaş altının oynaması suçtur!
Sosyal Medya Bağımlılığı
Belirtiler:
- 📱 Sürekli telefon kontrolü
- ❤️ Beğeni için yaşama
- 😰 Bildirim gelmezse endişe
- 📸 Her şeyi paylaşma isteği
- 😔 Başkalarıyla kendini kıyaslama
- 😣 FOMO (Bir şeyi kaçırma korkusu)
- 😴 Gece geç saatlere kadar kaydırma
Dijital Bağımlılığın Zararları
Dijital Bağımlı mısın?
Kendine Sor:
- ❓ Günde 3 saatten fazla ekran başında mısın?
- ❓ Telefonsuz yapamıyorum diye hissediyor musun?
- ❓ Yemek yerken, yürürken bile telefona bakıyor musun?
- ❓ Uyumadan önce 1 saatten fazla telefondaysın?
- ❓ Derste, ödevde bile oyun/telefon düşünüyor musun?
- ❓ Ailene "bir dakika" deyip saatler geçiyor mu?
- ❓ Gerçek arkadaşlarınla eskisi kadar vakit geçirmiyor musun?
- ❓ Spor veya hobilerini bıraktın mı?
3 veya daha fazla EVET?
Dijital bağımlılık başlamış olabilir!
Dijital Dengeyi Kurma
Zaman Sınırı
Günde max 2 saat
Uyumadan Önce
1 saat ekransız
Yemekte
Telefon yasak
Ödev Yaparken
Telefon kapalı
Fiziksel Aktivite
Her gün spor
Sosyalleş
Gerçek buluşmalar
Hobiler
Ekransız aktiviteler
Yatak Odası
Telefonsuz uyku
Bildirimleri Kapat
Sürekli dikkat dağılmıyor
Akran Zorbalığı
Zorbalığa DUR De!
Akran Zorbalığı Nedir?
Tanım:
Bir veya birkaç kişinin, bir başka kişiye karşı kasıtlı, tekrarlayan ve güç dengesizliği içeren şekilde fiziksel, duygusal veya sözel zarar vermesidir.
Zorbalık Türleri
Fiziksel Zorbalık
Örnekler:
- 👊 Vurma, itme, tekmeleme
- 🤛 Tokat, tokatlama
- ✂️ Saç çekme
- 🎒 Eşyaları alma, saklama
- 📚 Kitap, defter yırtma
- 🍔 Yemeğini alma
- 🚪 Yolu kesme, hapsetme
- 💰 Para isteme, gasp
Sonuçlar:
- 🤕 Fiziksel yaralanma
- 😰 Korku ve travma
- 🏥 Tıbbi tedavi gerekebilir
- ⚖️ Suçtur, cezası var!
Sözel Zorbalık
Örnekler:
- 😡 Hakaret etme, küfür
- 😠 Alay etme, takma isim takma
- 🤬 Tehdit etme
- 😤 Aşağılama, küçük düşürme
- 🗣️ Sürekli eleştirme
- 👥 Arkasından konuşma
- 🤐 Dedikodu yayma
- 😏 Dalga geçme
Unutma:
"Şaka yapıyorum" demek onu şaka yapmaz! Karşındaki üzülüyorsa, bu zorbalıktır!
Duygusal Zorbalık
Örnekler:
- 🚫 Dışlama, yalnız bırakma
- 👥 Gruptan atma
- 😶 Görmezden gelme
- 🤐 Konuşmama
- 😏 Dedikodu, söylenti yayma
- 👀 Kötü bakma, göz devirmə
- 🎭 Arkadaşlarını kışkırtma
- 💔 Utandırma, rezil etme
En Acı Veren Zorbalık:
Fiziksel yaraların aksine, duygusal yaralar görünmez ama çok derin ve uzun sürer.
Zorbalık İstatistikleri
Öğrenciler Zorbalığa
Maruz Kalıyor
Okulda
Gerçekleşiyor
Olaylar
Bildirilmiyor
Mağdurlar
Psikolojik Etkileniyor
Zorbalığın Etkileri
Mağdur Üzerinde:
- 😢 Mutsuzluk, depresyon
- 😰 Sürekli korku, kaygı
- 😔 Özgüven kaybı
- 📉 Ders başarısı düşer
- 🏫 Okula gitmek istemez
- 😴 Uyku problemleri
- 🍽️ İştah kaybı
- 💭 İntihar düşünceleri
Zorba Üzerinde:
- ⚖️ Disiplin cezaları
- 🚔 Yasal sorunlar
- 👥 Sağlıklı ilişki kuramama
- 😠 Öfke kontrol problemi
- 🔒 Gelecekte suç işleme riski
- 💔 Empati eksikliği
- 📉 Sosyal beceri eksikliği
Okul Şiddeti
Okul Güvenli Bir Yer Olmalı!
Okul Şiddeti Nedir?
Tanım:
Okul ortamında öğrenciler, öğretmenler veya diğer personel arasında gerçekleşen her türlü fiziksel, sözel, duygusal ve cinsel şiddet davranışlarıdır.
Örnekler:
- Kavga ve dövüş
- Tehdit ve şantaj
- Vandalizm (okula zarar)
- Silah ve tehlikeli eşya taşıma
Fiziksel Şiddet
Örnekler:
- 🤜 Kavga etme
- 👊 Birisini dövme
- 🗡️ Silah veya bıçak taşıma
- 🔥 Okula zarar verme
- 💥 Eşyaları kırma
- 🎨 Duvarlara yazı yazma
- 🚪 Kapı, pencere kırma
- ⚡ Tehlikeli şakalar
ÇOK ÖNEMLİ!
Fiziksel şiddet SUÇ'tur ve ciddi cezaları vardır!
Zorbalığa Uğrarsan Ne Yapmalısın?
1. MUTLAKA KONUŞ
Anne-babana, öğretmenine, rehber öğretmene söyle!
2. Kendini Suçlama
Zorbalık senin suçun değil!
3. Kanıt Topla
Mesajları, fotoğrafları sakla!
4. Uzak Dur
Zorbanın yanına gitme!
5. Yalnız Kalma
Arkadaşlarınla birlikte ol!
6. Sakin Kal
Şiddetle karşılık verme!
7. Engelle
Sosyal medyada engelle!
8. Not Tut
Ne oldu, ne zaman, kim yaptı - yaz!
Zorbalığa Tanık Olursan?
SEN ÇOK ÖNEMLİSİN!
Zorbalığın %85'i seyirciler varken oluyor. Senin tepkin çok önemli!
Ne Yapabilirsin?
- 🛑 DUR de! "Bu yanlış, bırak!"
- 🤝 Mağduru destekle
- 👨🏫 Yetişkine haber ver
- ❤️ Sonra kontrol et "İyi misin?"
- 👥 Yalnız bırakma
- 🚫 Seyirci olma, katılma!
Zorba Olmayı Seç!
DUR VE DÜŞÜN!
Yaptığın şey birisine acı veriyor mu?
Neden Zorba Olunur?
- 😔 Kendi sorunları var
- 💔 Sevgi eksikliği
- 💪 Güçlü görünme isteği
- 🎭 Popüler olma çabası
- 👥 Kötü arkadaş çevresi
- 😠 Öfke kontrolü sorunu
Zorba Olmaktan Çık!
- 🤔 Kendini sorgula
- 💭 Empati kur (Onun yerinde olsan?)
- 🙏 Özür dile
- 💬 Yardım iste
- ❤️ İyi davran
- 🤝 Arkadaş ol
Empati ve Saygı
Empati Nedir?
Kendini başka birinin yerine koyma, onun ne hissettiğini anlama ve ona göre davranma becerisidir.
Empati Kurmak:
- 💭 "O ne hissediyor?"
- 🤔 "Ben olsam nasıl hissederdim?"
- ❤️ "Nasıl yardım edebilirim?"
Farklılıklara Saygı
Herkes farklıdır ve bu güzeldir!
Çeşitlilik Zenginliktir!
Herkes farklı olduğu için dünya güzel ve renkli!
Öfke Yönetimi
Öfke Normal Bir Duygu!
Herkes bazen sinirlenir. Önemli olan öfkeyi nasıl kontrol ettiğin!
Yanlış Tepkiler:
- ❌ Vurmak, itmek
- ❌ Bağırmak, küfür etmek
- ❌ Eşyaları kırmak
- ❌ İntikam almak
Doğru Tepkiler:
- ✅ Derin nefes al (1-10 say)
- ✅ Uzaklaş (Sakinleş)
- ✅ Konuş (Duygunu ifade et)
- ✅ Yaz (Defterine)
- ✅ Spor yap (Enerjiyi at)
- ✅ Müzik dinle
- ✅ Yardım iste
İletişim Becerileri
Dinle
Karşındakini gerçekten dinle, telefonla uğraşma!
Göz Teması
Konuşurken gözlerine bak!
Nazik Ol
"Lütfen", "Teşekkürler" de!
Ben Dili
"Sen hep..." yerine "Ben hissediyorum..."
Sıra Bekle
Konuşurken sözünü kesme!
Empati Kur
Onun duygularını anla!
Çatışma Çözme
5 Adımda Çözüm:
Sakinleş - Derin nefes al
Dinle - Ne düşünüyor?
Konuş - Sen ne hissediyorsun?
Çözüm bul - Birlikte düşünün
Anlaş - İkiniz de mutlu olun
Yardım Al!
Yalnız Değilsin!
Kimden Yardım Alabilirsin?
Unutma!
Yardım istemek güçlülük işaretidir, zayıflık değil!
Acil Yardım Hatları
ALO 155
Polis İmdat
(Acil Durum)
ALO 183
Sosyal Destek Hattı
(7/24 Ücretsiz)
ALO 171
Aile, Çocuk ve Danışma
Hattı
ALO 113
Yeşilay
(Bağımlılıkla Mücadele)
Bağımlılık Tedavisi
İyileşmek Mümkün!
Bağımlılık bir hastalıktır ve tedavi edilebilir. Profesyonel yardım almak çok önemli!
Tedavi Süreci:
- 👨⚕️ Doktor değerlendirmesi
- 🧠 Psikolojik destek
- 💊 Tıbbi tedavi (gerekirse)
- 👥 Grup terapisi
- 👨👩👧 Aile desteği
- 📈 Takip süreci
Sağlıklı Yaşam
Mutlu ve Güçlü Ol!
Fiziksel Sağlık
Günlük Hedefler:
- 🏃 En az 1 saat fiziksel aktivite
- 🍎 5 porsiyon meyve-sebze
- 😴 8-10 saat uyku
- 💧 6-8 bardak su
Zihinsel Sağlık
Zihinsel Sağlık Nedir?
Kendini iyi hissetmek, mutlu olmak, stresle başa çıkabilmek ve sağlıklı ilişkiler kurmaktır.
Nasıl Korunursun?
- ❤️ Sevdiklerinle vakit geçir
- 🎨 Hobilerin olsun
- 💬 Duygularını paylaş
- 🧘 Rahatla (yoga, nefes)
- 📝 Günlük tut
- 🙏 Minnettar ol
Sosyal Sağlık
Sağlıklı İlişkiler:
- ❤️ Karşılıklı saygı
- 🤝 Güven
- 💬 Açık iletişim
- 🎁 Paylaşma
- 😊 Destekleme
- 🎉 Birlikte eğlenmə
- 🆘 Zor zamanda yanında olma
Hobiler ve İlgi Alanları
Hobiler Neden Önemli?
- 😊 Mutluluk verir
- 🎯 Odaklanma sağlar
- 🧠 Beyin gelişir
- 🤝 Yeni arkadaşlar edinirsin
- 💪 Özgüven artar
- ⏰ Zamanını iyi kullanırsın
- 🚫 Kötü alışkanlıklardan uzak kalırsın
Hedefler Belirle
SMART Hedefler:
- Specific - Spesifik (Açık ve net)
- Measurable - Ölçülebilir (Takip edilebilir)
- Achievable - Ulaşılabilir (Gerçekçi)
- Relevant - İlgili (Sana uygun)
- Time-bound - Zamanlı (Son tarihli)
Örnek Hedefler:
- 🎯 "Bu dönem matematik notumu 70'e çıkaracağım"
- 🎯 "Haftada 3 gün 30 dakika koşacağım"
- 🎯 "Ayda 2 kitap okuyacağım"
- 🎯 "Günde 1 saatten fazla oyun oynamayacağım"
Özgüven Geliştir
Kendini Sev
Güçlü ve zayıf yanlarınla
Başarılarını Kutla
Küçük bile olsa
Karşılaştırma
Başkalarıyla değil, eski halinle kıyasla
Olumlu Konuş
Kendine iyi sözler söyle
Yeni Şeyler Dene
Hata yapmaktan korkma
İyimser Ol
Hayatın güzel yanlarını gör
Bugün Neler Öğrendik?
Madde Bağımlılığı
Zararlı maddelerden uzak dur!
Dijital Bağımlılık
Dijital dengeyi kur!
Zorbalık
Zorbalığa DUR de!
Okul Şiddeti
Okul güvenli bir yerdir!
Empati
Başkalarını anla ve saygı göster!
Sağlıklı Yaşam
Fiziksel ve zihinsel sağlığın!
Hatırla!
- ✅ Zararlı maddelere HAYIR de!
- ✅ Dijital dengeyi kur!
- ✅ Zorbalığa DUR de!
- ✅ Empati kur ve saygılı ol!
- ✅ Yardım isteme - güçlülüktür!
- ✅ Kendin ve başkaları için iyi ol!
- ✅ Sağlıklı yaşa, mutlu ol!
- ✅ Hedefler belirle, hayallerinin peşinden git!
Sen Güçlüsün!
Sağlıklı, Mutlu ve
Başarılı Bir Gelecek
Senin Elinde!
Teşekkürler!
Sorularınız için...
Acil durumlarda: ALO 155 / ALO 183
Yalnız değilsin, yardım al!