4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Kapak Geçmişe Yolculuk Bilinmeyen kelimelerle klasik eserlerin izinde 1 Projeyi tanıyalım Öğretmen kılavuzu ve veliye bilgilendirme mektubu 2 Klasik eserlerden Nasreddin Hoca “Parayı Veren Düdüğü Çalar” · Kaşgarlı Mahmud ve ilk Türkçe sözlük 3 Eskiden kalan kelimeler Pano kartları, “Büyüklerime Soruyorum” aile çalışması, kilim desenli kelime ayracı 4 Kelime defterim Defter kapağı, bilinmeyen kelimelerim, Günün Kelimesi, değerlendirme MEB Dilimizin Zenginlikleri Projesi · 2026-2027 İlkokul Eylem Planı · Ekim · 4. Sınıf Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Kılavuz Öğretmen Kılavuzu Dilimizin Zenginlikleri Projesi · Ekim etkinlikleri 1 Ekim ayının odağı Eylem planına göre Ekim ayında proje tanıtılır, klasik eserler okunur ve sınıflarda “Bilinmeyen Kelimelerle Geçmişe Yolculuk” etkinliği yapılıp pano düzenlenir. Bu set o çalışmalar için hazırlandı. 2 Veli mektubu (Sayfa 3) Mektubu çoğaltıp velilere gönderin. Sayfa 9’daki aile çalışması veliyle birlikte yapılacağı için mektup önce gitmelidir. 3 Kelime Defterim (Sayfa 4, 10) Her öğrenci bir defter kapağı hazırlar. Yıl boyu öğrendiği kelimeleri önce tahmin ettiği, sonra sözlükte bulduğu anlamıyla “Bilinmeyen Kelimelerim” sayfalarına yazar. Nisan ayındaki özgün sözlük tasarımı bu defterden yapılacak. 4 Klasik eserlerden (Sayfa 5-7) Metinleri önce sessiz okutun. Öğrenciler kalın yazılmış kelimelerin anlamını önce bağlamdan tahmin edip tabloya yazsın, sonra sözlükten doğrulasın. “Parayı veren düdüğü çalar” sözünün bugün hangi durumlarda söylendiğini tartışın. 5 Eskiden kalan kelimeler (Sayfa 8) Kartları kesip dağıtın. Öğrenci kelimeyi okur, anlamını konuşur, boş kutuya resmini çizer. Kartlar “Geçmişe Yolculuk” panosunda sergilenir. 6 Büyüklerime Soruyorum (Sayfa 9) Öğrenci bir büyüğüyle mini röportaj yapar; eskiden kullanılan üç kelimeyi, anlamlarını ve bugünkü karşılıklarını not alır. Röportajını sınıfta sunar, kelimeler panoya eklenir. 7 Günün Kelimesi (Sayfa 11) Posteri lamine edip tahtanın yanına asın; her gün bir bilinmeyen kelimeyle doldurun. 8 Kelime ayracı (Sayfa 12) Öğrenci kilim desenlerini boyar, en sevdiği yeni kelimeyi ve anlamını yazar, ayracı keser. Ayraçlar okuma kitaplarında kullanılır. Sırada: Kasım · Çocuk şiirleri, Aralık · Eş anlamlı kelimeler ve kelime oyunları, Ocak · Deyimler ve atasözleri, Şubat · Dede Korkut, Mart · Tekerlemeler ve kelime türetme, Nisan · Özgün sözlük tasarımı. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 3 Değerli Velimiz, Bu yıl sınıfımızda Millî Eğitim Bakanlığımızın “Dilimizin Zenginlikleri Projesi”ni uygulayacağız. Projenin amacı, çocuklarımızın kelime hazinesini genişletmek; Türkçemizin güzelliğini masallar, şiirler, deyimler, atasözleri ve tekerlemelerle tanımalarını sağlamaktır. Ekim ayında “Bilinmeyen Kelimelerle Geçmişe Yolculuk” yapıyoruz. Çocuğunuz Nasreddin Hoca’nın “Parayı Veren Düdüğü Çalar” fıkrasından ve Türkçenin ilk sözlüğünü yazan Kaşgarlı Mahmud’u anlatan metinden bilmediği kelimeleri bulacak, anlamlarını önce tahmin edip sonra sözlükten doğrulayacak ve kelime defterine yazacak. Sizden ricamız: “Büyüklerime Soruyorum” sayfasındaki mini röportaj için çocuğunuza zaman ayırmanız ya da onu bir aile büyüğüyle buluşturmanız. Büyüklerimizin kullandığı eski kelimeler, dilimizin en değerli hazinelerindendir. Evde birlikte kitap okumanız, bilmediği kelimeleri sormasına fırsat vermeniz ve sözlükte birlikte aramanız çocuğunuzun dil gelişimine büyük katkı sağlayacaktır. Katkılarınız için teşekkür ederim. Sınıf Öğretmeni Bu bölümü kesip öğretmene geri gönderiniz. Mektubu okudum. Çocuğumla birlikte çalışacağım. Veli adı soyadı: İmza: Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 4 A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z KELİME DEFTERİM Defterin sahibi Sınıfı Bilmediğim her kelime, hazineme eklenen bir altın. A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 5 Geçmişe Yolculuk 1 Oku · bilinmeyen kelimeleri bul Klasik eserlerimizden Nasreddin Hoca fıkrası Parayı Veren Düdüğü Çalar Nasreddin Hoca bir gün pazara gidecekti. Bunu duyan mahallenin çocukları Hoca’nın etrafını sardı. Her biri, “Hocam, bana da bir düdük getir!” diye sıkı sıkı tembih etti. Hoca hepsine “Olur.” dedi. Yalnızca bir çocuk Hoca’nın avucuna birkaç akçe bıraktı: “Hocam, bu parayla bana bir düdük alır mısınız?” Akşam Hoca pazardan döndü. Çocuklar heyecanla koşup düdüklerini istediler. Hoca heybesinden tek bir düdük çıkardı ve onu parayı veren çocuğa uzattı. Öteki çocuklar sitem etti: “Hani bizim düdüklerimiz?” Hoca gülerek cevap verdi: “Parayı veren düdüğü çalar!” Kalın yazılmış kelimeler yeni kelimelerimiz. Anlamlarını cümleden tahmin et. Metinde bilmediğin başka kelimeler var mı? Buraya yaz. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 6 Tahmin Et · Sözlükten Bul · Kullan Parayı Veren Düdüğü Çalar fıkrası 1. Kelimenin anlamını önce cümleden tahmin et, sonra sözlükten bul. Kelime Tahminim Sözlükteki anlamı tembih etmek akçe sitem etmek heybe 2. “Parayı veren düdüğü çalar.” sözü hangi durumu anlatır? İşaretle. Müzik aleti çalmak için çok para gerekir. Bir şeyi elde etmek isteyen, onun karşılığını vermelidir. Pazara giden herkes mutlaka düdük almalıdır. 3. Bu sözü kullanabileceğin bir olay düşün ve kısaca yaz. 4. Kelimeleri cümle içinde kullan. tembih sitem Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 7 Geçmişe Yolculuk 2 Oku · kelimeleri anlamlarıyla eşleştir Dilimizin ustaları Bilgilendirici metin Kelimelerin Peşinde Bir Yolcu Yaklaşık bin yıl önce Kaşgarlı Mahmud adında bir bilgin yaşadı. Türkçeyi çok seviyordu. Yıllarca Türk boylarının yaşadığı diyarları gezdi; şehir şehir, çadır çadır dolaştı. Duyduğu her kelimeyi, her atasözünü, her şiiri not etti. Sonra bunları bir kitapta topladı. Kitabının adı “Dîvânu Lugâti’t-Türk”tür. Bu eser , Türkçenin bilinen ilk sözlüğüdür. İçinde binlerce kelime, atasözleri ve bir de dünya haritası vardır. Kaşgarlı Mahmud’un derlediği kelimelerin birçoğunu bugün de kullanıyoruz. Onun sayesinde bin yıl önceki Türkçeyi tanıyabiliyoruz. Kelimeleri anlamlarıyla çizgiyle birleştir. bilgin Ülke, memleket boy Emek verilerek ortaya konan ürün, yapıt diyar Dağınık şeyleri toplayıp bir araya getirmek eser Çok bilgili kişi, âlim derlemek Kelimelerin anlamlarını sırayla veren kitap sözlük Aynı soydan gelen topluluk Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 8 Eskiden Kalan Kelimeler Geçmişe Yolculuk panosu için kartlar Kartları kes. Kelimeyi oku, anlamını konuş, kutuya resmini çiz. Panoya as. hokka resmini çiz İçine mürekkep konan küçük kap. mühür resmini çiz Üzerinde ad kazılı, damga basma aracı. ferman resmini çiz Padişahın yazılı buyruğu. rahle resmini çiz Üzerinde kitap okunan alçak, katlanır masa. kandil resmini çiz İçinde yağ yakılan küçük aydınlatma aracı. akçe resmini çiz Eskiden kullanılan küçük gümüş para. sahaf resmini çiz Eski ve değerli kitapları alıp satan kişi. hattat resmini çiz Güzel yazı sanatıyla uğraşan usta. tellal resmini çiz Haberleri çarşıda yüksek sesle duyuran kişi. nalbant resmini çiz Atların ayağına nal çakan usta. han resmini çiz Yolcuların konakladığı, yol üstündeki yapı. çarık resmini çiz Deriden yapılan, iple bağlanan ayakkabı. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 9 Büyüklerime Soruyorum Aile katılımlı çalışma · mini röportaj Bir büyüğünle röportaj yap. Cevaplarını not al, sınıfta arkadaşlarına sun. Röportaj yaptığım kişi: Yaşı: Çocukluğunun geçtiği yer: 1 Çocukluğunuzda kullanılan, bugün pek duymadığımız üç kelime söyler misiniz? Kelime Anlamı Bugün yerine ne diyoruz? 2 Bu kelimelerden biriyle ilgili bir anınızı anlatır mısınız? 3 En çok hoşuma giden kelime: Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 10 Bilinmeyen Kelimelerim Kelime defteri sayfası · çoğaltıp kullanabilirsiniz Yeni kelimenin anlamını önce tahmin et, sonra sözlükten bulup yaz. resmini çiz Kelime: Tahminim: Sözlük anlamı: Eş / zıt anlamlısı: Cümlem: resmini çiz Kelime: Tahminim: Sözlük anlamı: Eş / zıt anlamlısı: Cümlem: resmini çiz Kelime: Tahminim: Sözlük anlamı: Eş / zıt anlamlısı: Cümlem: resmini çiz Kelime: Tahminim: Sözlük anlamı: Eş / zıt anlamlısı: Cümlem: Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 11 GÜNÜN KELİMESİ kelime Anlamı: Eş anlamlısı: Zıt anlamlısı: Geçtiği deyim ya da atasözü: Cümlem: resmi Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Sayfa 12 Kilim Desenli Kelime Ayracım El işi · boya, yaz, kes Desenleri boya. En sevdiğin yeni kelimeyi ve anlamını yaz. Kesik çizgiden kes, deliğe ip bağla. KELİMEM Anlamı: Cümlem: Adım: KELİMEM Anlamı: Cümlem: Adım: KELİMEM Anlamı: Cümlem: Adım: Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş
4. Sınıf · Dilimizin Zenginlikleri · Ekim Değerlendirme Geçmişe Yolculuğum Adı Soyadı: ................................................... 1 Eski kelimeleri anlamlarıyla eşleştir. ferman Eski kitapları alıp satan kişi sahaf Üzerinde kitap okunan alçak masa hattat Padişahın yazılı buyruğu rahle Güzel yazı sanatının ustası 2 Altı çizili kelimenin yerine aynı anlama gelen bir kelime ya da söz yaz. Çocuklar Hoca’ya düdük almasını tembih etti. Kaşgarlı Mahmud duyduğu kelimeleri derledi . 3 “Parayı veren düdüğü çalar.” sözünü kendi cümlelerinle açıkla. 4 Dîvânu Lugâti’t-Türk neden önemli bir eserdir? 5 Röportajda öğrendiğin bir kelimeyi yaz ve cümle içinde kullan. Dijital Öğretmen · Hasan Tutuş