← Hayat Bilgisi

Yaşadığım Yer ve Ülkem

3. Sınıf Hayat Bilgisi · 4. Öğrenme Alanı

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
HB.3.4.1
HB.3.4.2
HB.3.4.3
HB.3.4.4
Elif ile öğreniyorum
4. Öğrenme Alanı

Yaşadığım Yer ve Ülkem

Merhaba! Ben Elif. Yaşadığım şehirde yüzyıllardır ayakta duran kaleler, camiler, müzeler ve çok güzel doğal alanlar var. Bunları korumak neden önemli? Ülkemiz nasıl yönetiliyor? Mustafa Kemal Atatürk’ün hangi kişilik özellikleri onu büyük başarılara ulaştırdı? Millî birlik ve beraberliğimiz ülkemize neler kazandırıyor? Hadi birlikte keşfedelim!

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz?

Bir karta dokunarak o konuya gidebilirsin.

Tarihî Mekânlar ve Doğal Güzellikler

Çevremdeki tarihî mekânları ve doğal güzellikleri tanıyor, korumanın önemini fark ediyorum.

Konuya git →

Ülkemizin Yönetim Şekli

Ülkemizin nasıl yönetildiğini güvenilir kaynaklardan araştırıp kaydediyorum.

Konuya git →

Mustafa Kemal Atatürk’ün Başarıları ve Kişilik Özellikleri

Atatürk’ün kişilik özelliklerini ve başarılarını öğrenip aralarında ilişki kuruyorum.

Konuya git →

Millî Birlik ve Beraberliğimiz

Millî birlik ve beraberliğin ülkemize katkılarını örneklerle açıklıyorum.

Konuya git →

Öğrenme Çıktıları

HB.3.4.1
Yakın çevresindeki tarihî mekân ve doğal güzelliklerin korunmasının önemini fark edebilme
HB.3.4.2
Ülkemizin yönetim şekli ile ilgili kaynaklardan bilgi toplayabilme
HB.3.4.3
Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özelliklerini çözümleyebilme
HB.3.4.4
Millî birlik ve beraberliğimizin ülkemize katkılarını açıklayabilme
Anahtar kavramlar:tarihî mekândoğal güzellikyönetim şeklikişilik özellikleribirlik ve beraberlik
HB.3.4.1 · Tarihî Mekân ve Doğal Güzellikler

Tarihî Mekânlar ve Doğal Güzellikler

Geçmişten günümüze ulaşan kale, cami, han, köprü, çeşme, müze ve ören yerleri gibi yapılara tarihî mekân denir. İnsan eliyle yapılmamış dağ, göl, orman, deniz, şelale, mağara gibi güzelliklere de doğal güzellik denir. Bunlar bize atalarımızdan kalan mirastır; onları koruyup gelecek nesillere aktarmak hepimizin görevidir.

Neden Korumalıyız?

Tarihî mekânlar bize geçmişi anlatan açık hava kitapları gibidir. Bir kaleye baktığımızda orada yaşayan insanların nasıl korunduğunu, bir handa ticaretin nasıl yapıldığını öğreniriz. Bu yapılar kültürümüzü yaşatır.

Doğal güzellikler ise canlıların yaşam alanıdır. Ormanlar temiz hava verir, denizler ve göller pek çok canlıya ev sahipliği yapar. Bir orman yandığında ya da deniz kirlendiğinde orada yaşayan binlerce canlı zarar görür.

Tarihî ve doğal güzellikler turistlerin ilgisini çeker; bu da şehrin ve ülkemizin tanınmasına, insanların iş bulmasına katkı sağlar. Bir kez yok olan tarihî eser ya da doğal alan geri getirilemez. Bu yüzden onları korumak zorundayız.

Korumak için…

  • Tarihî yapılara yazı yazmaz, çizmeyiz.
  • Müzelerde eserlere dokunmayız, kurallara uyarız.
  • Çöplerimizi çöp kutusuna atarız.
  • Ormanda ateş yakmayız, cam ve plastik atmayız.
  • Denize ve göllere atık bırakmayız.
  • Gördüğümüz zararı yetkililere bildiririz.

Zarar veren davranışlar

  • Duvarlara isim kazımak
  • Tarihî taşları hatıra diye almak
  • Piknik sonrası çöpleri bırakmak
  • Ağaç dallarını kırmak
  • Plajlarda ve kıyıda atık bırakmak
  • Kalıntıların üzerine çıkmak

Ülkemizden Örnekler

Ülkemizin dört bir yanında korunması gereken çok güzel yerler var. Kendi şehrindeki tarihî mekânları ve doğal güzellikleri de araştır!

Göbeklitepe · Şanlıurfa
Göbeklitepe · ŞanlıurfaDünyanın bilinen en eski tapınak alanlarından biridir.
Tarihî mekân
Zeugma Mozaik Müzesi · Gaziantep
Zeugma Mozaik Müzesi · GaziantepÜnlü “Çingene Kızı” mozaiği burada sergilenir.
Tarihî mekân
Gaziantep Kalesi
Gaziantep KalesiŞehrin ortasında yükselen tarihî kaledir.
Tarihî mekân
Ayasofya · İstanbul
Ayasofya · İstanbulYüzyıllardır ayakta duran eşsiz bir yapıdır.
Tarihî mekân
Safranbolu Evleri · Karabük
Safranbolu Evleri · KarabükGeleneksel Türk evlerinin korunduğu bir şehirdir.
Tarihî mekân
Sümela Manastırı · Trabzon
Sümela Manastırı · TrabzonSarp bir kayalığın üzerine yapılmıştır.
Tarihî mekân
Peri Bacaları · Kapadokya
Peri Bacaları · KapadokyaRüzgâr ve yağmurun şekillendirdiği kayalardır.
Doğal güzellik
Pamukkale Travertenleri · Denizli
Pamukkale Travertenleri · DenizliSıcak su kaynaklarının oluşturduğu beyaz teraslardır.
Doğal güzellik
Halfeti ve Fırat Nehri · Şanlıurfa
Halfeti ve Fırat Nehri · ŞanlıurfaNehir kıyısında huzurlu bir doğal manzaradır.
Doğal güzellik
Nemrut Dağı · Adıyaman
Nemrut Dağı · AdıyamanDev heykelleriyle hem tarihî hem doğal bir hazinedir.
Tarihî ve doğal

Ürün: Koruma Afişim

Bir tarihî mekânı ya da doğal güzelliği korumaya çağıran bir afiş tasarla.

HB.3.4.2 · Ülkemizin Yönetim Şekli

Ülkemizin Yönetim Şekli

Ülkemizin yönetim şekli cumhuriyettir. Cumhuriyet, halkın kendi yöneticilerini seçimle belirlediği yönetim şeklidir. Cumhuriyetimiz 29 Ekim 1923’te ilan edildi ve ilk cumhurbaşkanımız Mustafa Kemal Atatürk oldu. Ülkemizde egemenlik kayıtsız şartsız milletindir; yani ülkeyi kimin yöneteceğine millet karar verir.

Cumhuriyet ve Seçimler

Cumhuriyette halk, yöneticilerini belirli aralıklarla yapılan seçimlerle seçer. 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçimlerde oy kullanabilir. Oylar gizli verilir ve herkesin oyu eşittir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), halkın seçtiği milletvekillerinden oluşur ve Ankara’dadır. TBMM 23 Nisan 1920’de açılmıştır. Milletvekilleri ülkemiz için kanunları (yasaları) yapar.

Cumhurbaşkanı devletin başıdır ve halk tarafından seçilir. Cumhurbaşkanı ülkeyi yönetirken bakanlarla birlikte çalışır. Her bakan bir alandan sorumludur: Millî Eğitim Bakanı okullardan, Sağlık Bakanı hastanelerden sorumludur.

Ülkemiz illere, iller ilçelere ayrılır. İli vali, ilçeyi kaymakam yönetir. Şehirlerin yol, su, park ve temizlik gibi hizmetlerini halkın seçtiği belediye başkanı; mahalle ve köyün işlerini de yine halkın seçtiği muhtar yürütür.

Türkiye’nin idari yapısı ve yöneticileri
YöneticiNasıl göreve gelir?Görevi
CumhurbaşkanıHalk seçerDevletin başıdır, ülkeyi yönetir.
MilletvekiliHalk seçerTBMM’de kanunları yapar.
BakanCumhurbaşkanı atarEğitim, sağlık gibi bir alandan sorumludur.
Vali / KaymakamDevlet atarİli / ilçeyi yönetir.
Belediye başkanıHalk seçerŞehrin yol, su, park, temizlik hizmetlerini yürütür.
MuhtarHalk seçerMahalle ya da köyün işlerini yürütür.
Sınıfımızdaki küçük seçimSınıf başkanı seçimi de cumhuriyetin küçük bir örneğidir: Adaylar kendini tanıtır, herkes gizli oy verir, en çok oyu alan seçilir ve herkes sonuca saygı gösterir.

Araştırma: Bilgi Kartım

Bir konu seç, kaynaklarını işaretle, uygunluğunu kontrol et ve öğrendiklerini kaydet.

HB.3.4.3 · Mustafa Kemal Atatürk

Mustafa Kemal Atatürk’ün Başarıları ve Kişilik Özellikleri

Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik’te doğdu. Annesi Zübeyde Hanım, babası Ali Rıza Efendi’dir. Çok zor şartlarda ülkemizin kurtuluşuna önderlik etti, Türkiye Cumhuriyeti’ni kurdu. Onun büyük başarılarının arkasında ileri görüşlülüğü, çalışkanlığı, kararlılığı, adaletliliği ve dürüstlüğü gibi güçlü kişilik özellikleri vardı.

Atatürk’ün Aile ve Çocukluğu

Mustafa
Çocukluğu

Mustafa

Selanik’te doğdu. Babası onun modern bir okulda okumasını istedi. Matematikte çok başarılı olduğu için öğretmeni ona “Kemal” adını verdi.

Zübeyde Hanım
Annesi

Zübeyde Hanım

Oğlunu çok severdi. Atatürk annesine her zaman büyük saygı ve sevgi gösterdi.

Ali Rıza Efendi
Babası

Ali Rıza Efendi

Oğlunun iyi bir eğitim almasını istedi. Atatürk küçük yaştayken vefat etti.

Makbule HanımAtatürk’ün kız kardeşi Makbule Hanım (Makbule Atadan) onun çocukluğunu anlatan anılarını bize aktarmıştır.

Atatürk’ün Başarıları

1
1915 · ÇanakkaleÇanakkale Savaşı’nda aldığı doğru kararlarla “Çanakkale geçilmez!” dedirtti.
2
19 Mayıs 1919 · SamsunVatanı kurtarmak için Samsun’a çıkarak Millî Mücadele’yi başlattı.
3
23 Nisan 1920 · TBMMTürkiye Büyük Millet Meclisi’ni açtı; millet kendi kaderine sahip çıktı.
4
30 Ağustos 1922 · Büyük ZaferBaşkomutan olarak Kurtuluş Savaşı’nı zaferle sonuçlandırdı.
5
29 Ekim 1923 · CumhuriyetCumhuriyeti ilan etti ve ilk cumhurbaşkanımız oldu.
6
1928 · Harf İnkılabıYeni Türk alfabesini kabul ettirdi, okuma yazmayı kendisi de tahta başında öğretti; “Başöğretmen” olarak anıldı.
7
1934 · Kadın haklarıKadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı.
8
1934 · Soyadı KanunuHerkes soyadı aldı. TBMM ona “Atatürk” soyadını verdi.
Atatürk yeni harfleri tahta başında öğretirken (1928)

Yukarıdaki fotoğrafta Atatürk, 1928’de yeni Türk harflerini halka kara tahta başında kendisi öğretiyor.

Anıtkabir
10 Kasım 1938Atatürk 10 Kasım 1938’de İstanbul’da, Dolmabahçe Sarayı’nda vefat etti. Kabri Ankara’daki Anıtkabir’dedir. Her yıl 10 Kasım’da saat 09.05’te saygı duruşunda bulunuruz.
HB.3.4.4 · Millî Birlik ve Beraberlik

Millî Birlik ve Beraberliğimiz

Aynı vatanda yaşayan, aynı bayrağın altında toplanan, ortak bir tarihi, dili ve değerleri paylaşan insanların sevgi ve dayanışma içinde bir arada olmasına millî birlik ve beraberlik denir. Birlik olduğumuzda zorlukların üstesinden daha kolay geliriz. “Birlikten kuvvet doğar.” sözü bunu anlatır.

Birlik ve Beraberliğin Örnekleri

Millî Mücadele’de birlik: Kurtuluş Savaşı’nda kadın-erkek, genç-yaşlı bütün millet tek yürek oldu. Kadınlar kağnılarla cepheye cephane taşıdı; herkes elindeki imkânı paylaştı. Bu birlik sayesinde bağımsızlığımızı kazandık.

Millî gün ve bayramlarda birlik: 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos ve 29 Ekim’i yurdun her yerinde hep birlikte kutlarız. İstiklal Marşı’nı okurken, bayrağımızı dalgalandırırken aynı duyguları paylaşırız.

Millî takımların başarılarında birlik: Millî takımlarımız maç yaptığında bütün ülke onları aynı heyecanla destekler. Örneğin kadın millî voleybol takımımız 2023’te Avrupa şampiyonu olduğunda milyonlarca kişi birlikte sevindi.

Afetlerde birlik: Depremlerde, sellerde ve yangınlarda yurdun dört bir yanından yardım koşar; insanlar kan bağışı yapar, yardım paketleri hazırlar, yaraları birlikte sarar.

Yerli ve millî teknolojide birlik: Kendi otomobilimiz, uydularımız, insansız hava araçlarımız binlerce mühendisin, işçinin ve bilim insanının birlikte çalışmasıyla üretilir. Bu başarılar hepimizin gururudur.

Millî bayram kutlamaları
İstiklal MarşıMillî marşımız İstiklal Marşı, Mehmet Akif Ersoy tarafından yazılmış ve 12 Mart 1921’de TBMM’de kabul edilmiştir. İstiklal Marşı okunurken hazır ol durumunda, saygıyla dururuz.
Uygula ve Pekiştir

Etkinlikler

Konularla ilgili alıştırmalar. Önce konuyu öğren, sonra buradaki etkinliklerle kendini dene.

Tarihî Mekânlar ve Doğal Güzellikler

Etkinlik: Tarihî mi, Doğal mı?

Etkinlik: Doğru Davranışı Seç

Ülkemizin Yönetim Şekli

Bilgiyi Nereden Toplarım?

Bir konuyu araştırırken önce kaynaklarımızı belirler, sonra bu kaynakların uygun olup olmadığını kontrol ederiz.

Aile büyüklerimiz

Seçimlerde nasıl oy kullandıklarını sorabiliriz.

Okul çalışanları

Okul müdürümüzle röportaj yapabiliriz.

Ders kitabı ve ansiklopedi

Uzmanların hazırladığı güvenilir kaynaklardır.

Resmî internet siteleri

TBMM ve bakanlıkların “.gov.tr” uzantılı siteleri.

Muhtarlık ve belediye

Mahallemizin yöneticisine sorular sorabiliriz.

Belgeseller

Güvenilir kurumların hazırladığı eğitici videolar.

Her kaynak güvenilir değildir!Kimin yazdığı belli olmayan sitelere, sosyal medyadaki paylaşımlara hemen inanmayız. Bilgiyi en az iki güvenilir kaynaktan kontrol ederiz.

Etkinlik: Kaynak Uygun mu?

Mustafa Kemal Atatürk’ün Başarıları ve Kişilik Özellikleri

Kişilik Özellikleri ve Başarıları Arasındaki İlişki

Atatürk’ün başarılarının arkasında hangi kişilik özelliği var? Her başarının yanına ilişkili özelliği seç.

İleri görüşlü

Geleceği önceden görür, ona göre plan yapardı.

Çalışkan

Gece gündüz çalışır, çok kitap okurdu.

Analitik düşünen

Sorunları parçalara ayırır, akılla ve bilimle çözerdi.

Azimli ve kararlı

Zorluklar karşısında asla vazgeçmezdi.

Adaletli

Herkese eşit ve hakkaniyetle davranırdı.

Dürüst

Sözünün arkasında durur, doğruyu söylerdi.

Etkinlik: Atatürk’e Mektup

Atatürk’e kısa bir mektup yaz. En çok hangi özelliğini örnek aldığını ve neden olduğunu anlat.

Millî Birlik ve Beraberliğimiz

Birlik Olunca Ne Kazanırız?

Etkinlik: Çubuk Demeti Hikâyesi

Yaşlı bir baba, sürekli tartışan çocuklarını yanına çağırdı. Her birine birer çubuk verip kırmalarını istedi; çocuklar çubukları kolayca kırdı. Sonra çubukları bir demet hâlinde bağladı ve yine kırmalarını istedi. Çocuklar ne kadar uğraşsa da demeti kıramadı.

Baba gülümsedi: “Tek başınıza olursanız bu çubuklar gibi kolayca kırılırsınız. Ama birlik olursanız hiçbir güç sizi yenemez.”

Anı Defterim: Birlik Anım

Katıldığın bir bayram töreni, izlediğin bir millî maç, katıldığın bir yardım kampanyası ya da bir anıt ziyaretini anı defterine kaydet.

Oyna ve Öğren

Oyunlar

Bir oyun seç ve öğrendiklerini dene! Puanın üstte görünür.

Puan: 0
Ne Öğrendim?

Değerlendirme

Soruları dikkatle oku, düşün ve doğru cevabı seç. Sonunda puanını göreceksin.

A) Doğru Seçeneği Bul

B) Doğru mu, Yanlış mı?

C) Kendimi Değerlendiriyorum

Her cümle için yüzlerden birini seç.

Tarihî mekânları ve doğal güzellikleri ayırt edebilirim.
Bunları korumanın önemini açıklayabilirim.
Ülkemizin yönetim şeklini ve yöneticilerini açıklayabilirim.
Güvenilir kaynaklardan bilgi toplayıp kaydedebilirim.
Atatürk’ün kişilik özellikleri ile başarıları arasında ilişki kurabilirim.
Millî birlik ve beraberliğin ülkemize katkılarını örneklerle anlatabilirim.
Öğretmen İçin

Öğretmen Köşesi

Dijital içeriğin yanında sınıfta gerçek materyallerle yapılabilecek uygulamalar, ders akışı önerisi ve performans görevi.

Önerilen Ders Akışı

1. Tarihî ve Doğal Mirasımız

Şehrinizdeki bir tarihî mekânın ve doğal alanın fotoğraflarını gösterin. İstasyon tekniğiyle gruplar farklı mekânları incelesin ve koruma afişi hazırlasın.

2. Yönetim Şekli

Sınıf başkanlığı seçimini cumhuriyet örneği olarak kullanın. Öğrenciler aile ve okul çalışanlarıyla röportaj yapıp bilgi kartı hazırlasın; kavram haritası oluşturun.

3. Atatürk

Başarı zaman şeridini sınıf duvarına asın. Her başarının altına ilişkili kişilik özelliğini yapıştırın. Öğrenciler Atatürk’e mektup yazsın.

4. Millî Birlik

Çubuk demeti hikâyesini canlandırın. Bayram törenine katılım ya da anıt ziyareti sonrası anı defteri doldurun.

Sınıfta Gerçek Materyallerle

Şehrimin Güzellikleri Galerisi

Öğrenciler ailesiyle ziyaret ettiği tarihî ya da doğal bir yerin fotoğrafını getirir; öğrenme galerisi tekniğiyle sınıfta sergilenir.

fotoğraflarkartonbant

Sınıf Seçimi

Gerçek bir seçim sandığı ve oy pusulalarıyla sınıf başkanlığı seçimi yapılır; gizli oy ve sonuca saygı vurgulanır.

kutuoy pusulasımühür / damga

Yönetim Kavram Haritası

Kartlara Cumhurbaşkanı, TBMM, milletvekili, bakan, vali, kaymakam, belediye başkanı, muhtar yazılır; öğrenciler kartları oklarla ilişkilendirir.

kartlarip / okpano

Atatürk Zaman Şeridi

Duvara uzun bir şerit gerilir; 1881’den 1938’e önemli olaylar ve kişilik özellikleri kartları sıraya dizilir.

şerit kâğıtkartlarmandal

Çubuk Demeti Deneyi

Tahta dondurma çubuklarıyla hikâye sınıfta uygulanır: tek çubuk kolay kırılır, demet kırılmaz.

dondurma çubuklarılastik

Birlik Anı Defteri

Sınıfça bir anı defteri tutulur; bayram törenleri, millî maçlar ve yardım kampanyaları sonrası öğrenciler anılarını yazar ve çizer.

defterboya kalemleri

Performans Görevi: Atatürk Kavram Haritası

  1. Öğrenciler Atatürk’ün başarılarını araştırır (ders kitabı, ansiklopedi, aile büyükleri).
  2. Her başarıyı bir karta yazar ve resimler.
  3. Her başarı kartının yanına bu başarıda etkili olan kişilik özelliğini yazar.
  4. Kartları bir kavram haritasında oklarla birleştirir.
  5. Haritasını sınıfa sunar ve “Ben de bu özelliği şöyle uygulayacağım” cümlesiyle bitirir.
ÖlçütGeliştirilmeli (1)İyi (2)Çok İyi (3)
Başarıları belirleme1-2 başarı3-4 başarı5 ve üzeri başarı, doğru tarihlerle
Kişilik özelliklerini belirlemeÖzellikleri karıştırıyorÇoğunu doğru belirliyorHepsini doğru belirliyor
İlişki kurmaİlişki kuramıyorYardımla ilişki kuruyorKendi başına anlamlı ilişkiler kuruyor
SunumSunumda zorlanıyorAnlaşılır sunuyorEtkili ve kendinden emin sunuyor